Bà bầu nên uống bột sắn dây vào lúc nào để mẹ khỏe, con an?

Cô bác anh chị thân mến,

Trong hành trình mang nặng đẻ đau, người phụ nữ giống như một mầm cây non đang gắng sức nuôi dưỡng một nụ hoa chớm nở. Để nụ hoa ấy được vẹn tròn, rực rỡ, thì cái gốc của người mẹ phải vững, nhựa sống phải dồi dào. Thế nhưng, thời kỳ mang thai cũng là lúc cơ thể người phụ nữ rơi vào trạng thái “nội nhiệt” – như một mảnh đất mùa hạ khô nẻ vì thiếu nước. Cái nóng từ bên trong không chỉ khiến mẹ bứt rứt, mất ngủ, táo bón mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự an yên của thai nhi.

Nhiều cô bác thường ví von rằng, bà bầu giống như cái lò lửa, lúc nào cũng thấy hầm hập trong người. Đây không đơn thuần là cảm giác, mà theo Y học cổ truyền, đó chính là sự mất cân bằng giữa Âm và Dương. Khi ấy, bột sắn dây xuất hiện như một “vị thuốc tiên” của vườn nhà, mát lành như dòng suối nhỏ tưới mát tâm hồn và cơ thể người mẹ. Tuy nhiên, sắn dây dùng sao cho đúng, uống vào lúc nào để “mẹ khỏe con an” thì không phải ai cũng tường tận. Hôm nay, tôi sẽ cùng cô bác anh chị tìm hiểu kỹ về thức quà dân dã mà quý báu này.

Bột sắn dây dưới lăng kính Y học cổ truyền: Vị thuốc mát lành cho thai kỳ

Trong Đông y, sắn dây có tên gọi là Cát căn. Đây là một trong những vị thuốc được ưu ái bậc nhất khi nhắc đến công năng giải nhiệt. Sắn dây có vị ngọt, tính mát (có tài liệu ghi tính bình), quy vào kinh Tỳ, Vị và Phế.

Cô bác hãy tưởng tượng, nếu cơ thể chúng ta là một bộ máy, thì Tỳ và Vị chính là bộ phận hậu cần, lo việc ăn uống, chuyển hóa chất dinh dưỡng để nuôi toàn bộ cơ thể và thai nhi. Trong thai kỳ, do sự thay đổi của nội tiết tố và việc tập trung huyết dịch nuôi thai, tạng phủ của người mẹ dễ bị “nóng máy”. Sắn dây với đặc tính thanh nhiệt, sinh tân, chỉ khát sẽ giúp làm dịu đi cái hỏa khí ấy.

Cái hay của sắn dây là nó không chỉ làm mát tức thời mà còn giúp thăng dương chỉ tả. Nghĩa là nó đưa những phần khí thanh sạch đi lên phía trên để nuôi dưỡng trí não, đồng thời làm vững chức năng của đường tiêu hóa, giúp bà bầu tránh được tình trạng tiêu chảy do nhiệt hoặc rối loạn tiêu hóa thường gặp. Đối với những mẹ bầu bị nghén, miệng đắng, chán ăn, sắn dây đóng vai trò như một người điều hòa, giúp trung hòa dịch vị, làm êm cái bụng đang cồn cào.

Bà bầu nên uống bột sắn dây vào lúc nào để hấp thụ tốt nhất?

Việc sử dụng thuốc hay thực phẩm thực dưỡng trong Y học cổ truyền rất coi trọng “thời điểm”. Người xưa dạy rằng “đúng người, đúng bệnh nhưng phải đúng cả lúc”. Đối với bột sắn dây, thời gian uống quyết định rất lớn đến việc nó sẽ trở thành thuốc bổ hay lại gây gánh nặng cho cơ thể.

Thời điểm vàng: Sau bữa ăn trưa hoặc chiều từ 30 đến 60 phút

Tại sao lại là sau bữa ăn? Cô bác anh chị cần lưu ý, bột sắn dây có tính hàn (lạnh). Nếu mẹ bầu uống vào lúc bụng đang đói, cái lạnh ấy sẽ trực tiếp đánh vào tỳ vị đang trống rỗng, dễ gây ra tình trạng đau bụng, lạnh bụng hoặc tiêu chảy. Uống sau khi đã ăn nhẹ hoặc ăn chính khoảng một giờ đồng hồ là lúc dạ dày đã có “nền”, việc hấp thụ các hoạt chất Isoflavone trong sắn dây sẽ diễn ra từ từ, giúp ổn định đường huyết và làm mát cơ thể một cách bền vững nhất.

Tránh uống vào buổi sáng sớm hoặc đêm muộn

Vào buổi sáng, dương khí trong cơ thể đang bắt đầu sinh sôi, cần sự ấm áp để khởi động bộ máy tiêu hóa. Đưa một ly sắn dây tính hàn vào lúc này chẳng khác nào dội một gáo nước lạnh vào ngọn lửa vừa nhen nhóm. Ngược lại, vào ban đêm, cơ thể cần được nghỉ ngơi, các cơ quan hoạt động chậm lại. Uống sắn dây vào buổi tối muộn có thể gây đầy bụng, tiểu đêm nhiều lần, làm ảnh hưởng đến giấc ngủ của người mẹ.

Uống khi cơ thể có dấu hiệu “bốc hỏa”

Ngoài các khung giờ cố định, mẹ bầu có thể dùng sắn dây khi cảm thấy người nóng hầm hập, môi khô nứt nẻ, đại tiện khó khăn (táo bón) hoặc sau khi vừa đi ngoài trời nắng về. Lúc này, sắn dây đóng vai trò như một vị thuốc cấp cứu, giúp hạ nhiệt nhanh chóng và bù đắp lượng tân dịch đã mất.

Hướng dẫn cách pha và sử dụng bột sắn dây an toàn tại nhà

Nhiều người vẫn có thói quen pha bột sắn dây với nước lạnh và đường để uống cho nhanh. Tuy nhiên, với phụ nữ mang thai, tôi luôn khuyên nên dùng phương pháp ăn chín uống sôi để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hệ tiêu hóa còn nhạy cảm.

Cách pha bột sắn dây nấu chín (dạng sệt)

Đây là cách dùng tốt nhất cho bà bầu, vừa dễ tiêu hóa lại không lo lạnh bụng:

• Bước 1: Cho 1-2 thìa canh bột sắn dây vào bát, thêm một chút nước lọc để hòa tan bột hoàn toàn (tránh vón cục).
• Bước 2: Đổ nước sôi từ từ vào bát, khuấy đều tay. Nếu muốn ăn chín kỹ hơn, cô bác có thể cho hỗn hợp này lên bếp đun nhỏ lửa, khuấy đều cho đến khi bột chuyển từ màu trắng đục sang màu trong suốt là được.
• Bước 3: Có thể thêm một chút đường phèn hoặc một vài lát gừng tươi để tăng tính ấm, cân bằng lại tính hàn của sắn dây.

Liều lượng bao nhiêu là đủ?

Dù tốt đến mấy, sắn dây cũng không phải là nước lọc để có thể uống thay nước hàng ngày. Một cơ thể đang mang thai cần sự đa dạng về dinh dưỡng. Mẹ bầu chỉ nên dùng từ 3 đến 4 lần mỗi tuần, mỗi lần một ly vừa phải. Việc lạm dụng quá nhiều sẽ khiến cơ thể tích tụ tính hàn, không tốt cho sự phát triển của thai nhi vốn cần một môi trường ấm áp để sinh trưởng.

Những lưu ý đặc biệt quan trọng khi bà bầu dùng sắn dây

Trong quá trình thăm khám, tôi đã gặp không ít trường hợp các mẹ bầu vì nghe lời truyền tai mà dùng sắn dây sai cách, dẫn đến những hệ lụy không đáng có. Cô bác anh chị cần ghi nhớ 3 “không” sau đây:

Thứ nhất: Không dùng sắn dây khi đang bị động thai hoặc có dấu hiệu dọa sảy. Trong trạng thái này, tử cung thường co bóp mạnh, cơ thể mẹ đang suy nhược, dương khí kém. Tính hàn cực mạnh của sắn dây có thể làm tình trạng trầm trọng hơn.

Thứ hai: Không pha sắn dây với quá nhiều đường. Tiểu đường thai kỳ là một nỗi lo lớn. Sắn dây vốn đã là một loại tinh bột, nếu thêm quá nhiều đường sẽ làm tăng áp lực lên tuyến tụy, không tốt cho cả mẹ và bé.

Thứ ba: Tuyệt đối không uống bột sắn dây sống. Bột sắn dây thường được làm thủ công, quá trình phơi phóng có thể lẫn bụi bẩn hoặc vi khuẩn. Việc nấu chín là cách tốt nhất để bảo vệ đường ruột của mẹ khỏi các tác nhân gây hại.

Triết lý Y học cổ truyền trong việc chăm sóc sức khỏe thai kỳ

Cô bác anh chị thân mến, trong Y học cổ truyền, chúng tôi quan niệm “vạn vật hữu linh, dược thực đồng nguyên” – nghĩa là thức ăn cũng chính là thuốc, và ngược lại. Việc người mẹ mang thai dùng bột sắn dây không chỉ đơn thuần là để giải khát, mà đó là một quá trình điều hòa khí huyết, lập lại thế cân bằng Âm Dương trong cơ thể. Một cơ thể khỏe mạnh là một cơ thể mà khí được lưu thông, huyết được đầy đủ, tạng phủ được thư thái. Muốn đạt được điều đó, chúng ta phải đi từ cái gốc của bệnh tật.

Bệnh tật sinh ra thường do chính khí suy, tà khí lấn át. Với phụ nữ mang thai, tạng Tỳ và tạng Thận đóng vai trò then chốt. Thận là gốc của tiên thiên, nơi chứa đựng tinh hoa để tạo hình hài cho con trẻ. Tỳ là gốc của hậu thiên, nơi cung cấp nguồn nhựa sống từ cơm ăn nước uống hàng ngày. Việc dùng sắn dây đúng cách chính là đang hỗ trợ tạng Tỳ vận hóa tốt hơn, làm mát dòng máu để nuôi dưỡng thai nhi tốt hơn. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào một vị sắn dây thì chưa đủ để giải quyết tận gốc những vấn đề phức tạp như động thai, ốm nghén nặng hay suy nhược cơ thể. Khi ấy, cần phải dựa trên các phép trị cổ truyền chính tông như bổ khí huyết, kiện tỳ vị, an thai, thanh nhiệt lương huyết thông qua các bài thuốc được phối ngũ tinh vi, bài bản.

Sức khỏe là một dòng chảy liên tục, đừng đợi đến khi dòng nước ấy cạn kiệt hay đục ngầu mới tìm cách cứu chữa. Tôi luôn mong muốn các mẹ bầu hãy chủ động lắng nghe cơ thể mình, chăm sóc bản thân từ những điều nhỏ nhặt nhất như ly nước sắn dây, bát canh giải nhiệt. Sự kết nối giữa mẹ và con là sự kết nối tâm linh và huyết thống sâu sắc; mẹ an yên thì con mới khỏe mạnh, mẹ vững vàng thì con mới bình an. Y học cổ truyền không chỉ chữa bệnh, mà còn dạy chúng ta cách sống thuận theo tự nhiên, trân quý cái gốc rễ của sự sống.

Nếu cô bác anh chị đang gặp những vấn đề khó khăn về sức khỏe trong thai kỳ, hay trăn trở về các bệnh lý mãn tính khác mà mong muốn tìm về phương pháp điều trị tự nhiên, tận gốc, tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành. Những bài thuốc Đông y mà tôi dành cả tâm huyết nghiên cứu đều dựa trên nguyên lý trị bệnh từ căn nguyên, giúp bồi bổ tạng phủ, nâng cao chính khí để cơ thể tự chữa lành.

Cô bác anh chị có thể liên hệ với tôi để được tư vấn và thăm khám trực tiếp:

Thầy thuốc ưu tú, Bác sĩ Lê Phương

• Địa chỉ thăm khám: Đặt lịch tại đây
• Hotline/Zalo: 0963835102
• Nhắn tin qua Zalo: Tại đây

Chúc cô bác anh chị và các mẹ bầu luôn dồi dào sức khỏe, vạn sự hanh thông!