Ăn bột sắn dây có béo không? Cách dùng chuẩn từ Bác sĩ Lê Phương

Ngày cập nhật: 10:04 - 27/01/2026
*

Tác giả: Bác Sĩ Lê Phương

Đánh giá

Theo dõi Nhất Nam Y Viện trên goole news

Cô bác anh chị thân mến

Trong cuộc đời mỗi con người, sức khỏe cũng giống như một cái cây. Có lúc xanh tươi mơn mởn, cũng có lúc héo úa, vàng vọt. Chúng ta thường mải mê chạy theo những tán lá, cành hoa bên ngoài mà quên mất rằng, gốc rễ mới là nơi quyết định sự sống còn. Nhiều cô bác tìm đến tôi, than phiền về việc thân hình quá khổ, hoặc lo lắng cái bụng ngày một to ra, rồi hỏi rằng liệu bát nước bột sắn dây mát lành kia có làm “cái gốc” ấy nặng nề thêm không? Theo quan niệm của Y học cổ truyền (YHCT), vạn vật trong đất trời đều có tính, có vị, và cơ thể chúng ta là một tiểu vũ trụ. Việc ăn gì, uống gì không chỉ là để no bụng, mà là sự giao thoa khí hóa giữa con người và thiên nhiên. Sự mất cân bằng giữa “thu vào” và “thải ra”, hay nói cách khác là sự đình trệ của đàm thấp, chính là căn nguyên dẫn đến nỗi lo về cân nặng.

Ăn bột sắn dây có béo không – Góc nhìn từ Y học cổ truyền

Để trả lời câu hỏi “ăn bột sắn dây có béo không”, chúng ta cần nhìn sâu vào tính chất của vị thuốc này. Trong Đông y, bột sắn dây được gọi là Cát căn. Cát nghĩa là sắn, căn nghĩa là rễ. Đây là phần tinh túy nhất được chắt lọc từ lòng đất mẹ, mang trong mình linh khí của đất và nước.

Vị và tính của Cát căn dưới lăng kính âm dương

Bột sắn dây có vị ngọt, tính mát (có tài liệu ghi là tính bình), quy vào kinh Tỳ, Vị và Phế. Trong ngũ hành, vị ngọt thuộc hành Thổ, có tác dụng bổ dưỡng, hòa hoãn. Tuy nhiên, cái hay của sắn dây là nó không phải cái ngọt lịm của đường cát làm nê trệ trung tiêu, mà là cái ngọt thanh tao, dịu nhẹ. Tính mát của nó giúp thanh nhiệt, sinh tân dịch, giải độc.

Cô bác hãy tưởng tượng, cơ thể chúng ta giống như một cỗ máy. Nếu cỗ máy ấy quá nóng (nhiệt), các dòng chảy bên trong sẽ bị khô cạn, dẫn đến táo bón, mụn nhọt, và đặc biệt là làm rối loạn quá trình chuyển hóa. Bột sắn dây lúc này đóng vai trò như một dòng suối mát, tưới tẩm vào những vùng đất khô cằn, giúp khí huyết lưu thông. Khi khí huyết lưu thông tốt, “đàm thấp” (chất thải dư thừa, mỡ thừa) sẽ không có cơ hội tích tụ. Vì vậy, về bản chất, bột sắn dây không gây béo nếu chúng ta biết dùng đúng cách.

Mối liên hệ giữa Tỳ vị và việc tích tụ mỡ thừa

Trong Đông y, “Tỳ chủ vận hóa”. Tỳ (lá lách) có nhiệm vụ vận chuyển và hóa chuyển thức ăn thành tinh chất để nuôi cơ thể. Nếu Tỳ hư yếu, nó sẽ không làm tròn nhiệm vụ, khiến thức ăn biến thành đàm trọc, tích tụ lại thành mỡ. Bột sắn dây khi đi vào kinh Tỳ, nếu dùng vừa đủ, nó lại giúp Tỳ vị hoạt động nhịp nhàng hơn, giải phóng nhiệt tích tụ, từ đó hỗ trợ quá trình tiêu hóa tốt hơn chứ không hề làm nặng nề thêm cơ thể.

Cách sử dụng bột sắn dây để giữ dáng và bồi bổ sức khỏe

Dù là vị thuốc quý, nhưng “vật cực tất phản” – cái gì dùng quá nhiều hoặc dùng sai cách cũng đều không tốt. Để bột sắn dây phát huy được công dụng thanh nhiệt mà không lo tăng cân, cô bác cần lưu ý những phương pháp chế biến và thời điểm sử dụng sau đây.

Liều lượng và thời điểm “vàng” để sử dụng

Một ngày, cô bác chỉ nên sử dụng khoảng 1 bát nước bột sắn dây (tương đương 20-30g bột). Đừng vì thấy mát mà uống thay nước lọc cả ngày, bởi tính hàn của sắn dây nếu nạp vào quá nhiều sẽ làm tổn thương dương khí của Tỳ vị, gây ra lạnh bụng, tiêu chảy.

Thời điểm tốt nhất để uống là vào buổi trưa hoặc buổi chiều, khi nhiệt độ ngoài trời cao, cơ thể cần thanh nhiệt. Tránh uống vào sáng sớm khi bụng đói hoặc buổi tối muộn trước khi đi ngủ, vì lúc này dương khí đang cần được bảo tồn, uống đồ mát vào sẽ dễ bị đầy bụng.

Hướng dẫn cách pha bột sắn dây chuẩn Đông y

Nhiều người có thói quen pha bột sắn dây với nước lạnh và cho thật nhiều đường. Đây chính là “thủ phạm” gây béo chứ không phải do bột sắn dây. Đường thuộc vị ngọt đậm, dễ gây sinh đàm, tạo mỡ. Cách làm đúng nhất như sau:

1. Cho 2 thìa canh bột sắn dây vào bát. 2. Thêm một chút nước lọc để hòa tan bột cho đến khi không còn vón cục. 3. Từ từ rót nước sôi 100 độ C vào bát, vừa rót vừa khuấy đều tay. Lúc này, bột sắn sẽ chuyển từ màu trắng đục sang màu trong suốt, sền sệt. 4. Để tăng hiệu quả giải độc và giảm béo, cô bác có thể vắt thêm vài giọt nước cốt chanh vào. Chanh giúp hành khí, hỗ trợ tiêu hóa rất tốt.

Những lưu ý an toàn khi sử dụng bột sắn dây tại nhà

Sử dụng bột sắn dây cũng cần sự tinh tế như cách chúng ta chăm sóc một nhành hoa. Có những đối tượng và trường hợp tuyệt đối không nên lạm dụng:

Người có thể trạng hư hàn: Những cô bác hay bị lạnh tay chân, đại tiện lỏng, bụng hay đau âm ỉ thì nên hạn chế dùng. Nếu dùng, hãy cho thêm một lát gừng tươi để trung hòa tính hàn.
Phụ nữ mang thai có dấu hiệu động thai: Tuy bột sắn dây mát nhưng khi cơ thể người mẹ đang mệt mỏi, tử cung co bóp nhiều thì không nên dùng đồ có tính hàn cao.
Trẻ em: Không nên cho trẻ uống bột sắn dây sống vì hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt, dễ bị đau bụng.
Tuyệt đối không pha cùng mật ong: Trong dân gian và một số sách y học có cảnh báo về việc kết hợp này có thể tạo ra độc tính hoặc gây phản ứng không tốt cho cơ thể.

Triết lý Y học cổ truyền và con đường trị bệnh từ gốc

Cô bác anh chị thân mến, trong y lý phương Đông, chúng ta không chỉ nhìn vào triệu chứng mà phải nhìn vào bản chất. Việc lo lắng “ăn bột sắn dây có béo không” thực chất là sự phản ánh nỗi sợ hãi về sự mất cân bằng trong cơ thể. Muốn thân hình thon gọn, khí sắc tươi nhuận, chúng ta không thể chỉ dựa vào một vị thuốc hay một món ăn mà phải dựa trên phép trị tổng thể: Bổ khí, kiện Tỳ, khu phong, tán hàn.

Người xưa có câu “Thân cường thì bệnh nhược”. Khi khí của Tỳ vị mạnh mẽ, nó giống như một lò lửa hừng hực, đốt cháy hết mọi cặn bã, độc tố (đàm thấp) trong người. Ngược lại, nếu Tỳ vị hư hàn, khí huyết ứ trệ, thì dù cô bác có ăn ít đi chăng nữa, mỡ vẫn sẽ tích tụ như dòng sông bị chặn dòng, nước đọng thành ao tù nước đọng. Bột sắn dây chỉ là một người bạn đồng hành, giúp thanh lọc nhiệt độc, còn cái gốc vẫn nằm ở việc nuôi dưỡng tạng phủ và giữ cho tâm thế luôn an yên. Y học cổ truyền luôn ưu tiên việc phòng bệnh hơn chữa bệnh, “trị vị bệnh” (chữa khi bệnh chưa hình thành). Hãy lắng nghe cơ thể mình, dùng thực phẩm như dùng thuốc, đúng liều, đúng lượng và đúng thời điểm. Đó mới là nghệ thuật dưỡng sinh đích thực để đạt được sự trường thọ và khỏe mạnh bền lâu.

Sức khỏe là vốn quý nhất, nhưng cái gốc của sức khỏe nằm ở sự thấu hiểu. Đừng để những lo âu về cân nặng làm lu mờ đi niềm vui tận hưởng những thức quà quý giá từ thiên nhiên như bột sắn dây. Nếu cô bác đang gặp phải những vấn đề về rối loạn chuyển hóa, tỳ vị hư suy dẫn đến béo phì, mệt mỏi dai dẳng, đừng ngần ngại tìm đến những bài thuốc cổ truyền đã được kiểm chứng qua ngàn năm. Tôi luôn ở đây để lắng nghe và đồng hành cùng cô bác trên con đường tìm lại sự cân bằng cho cơ thể. Cô bác anh chị có thể tham khảo thêm các bài thuốc chữa bệnh và phương pháp dưỡng sinh do tôi dày công nghiên cứu để có cái nhìn sâu sắc hơn về tình trạng của mình.

Thông tin liên hệ tư vấn và đặt lịch thăm khám:

Để được tư vấn trực tiếp về tình trạng sức khỏe và các bài thuốc Đông y phù hợp, cô bác anh chị có thể liên hệ với tôi qua các kênh sau: