Trong cuộc đời mỗi con người, sức khỏe cũng giống như một cái cây. Có lúc xanh tươi mơn mởn, cũng có lúc héo rũ vì nắng gắt, mưa dầm. Nhiều người tìm đến tôi với nỗi lòng trĩu nặng, than phiền về cái bụng lúc nào cũng ậm ạch, trong người lúc nào cũng hầm hập nóng như có ngọn lửa âm ỉ đốt cháy tâm can. Chúng ta mải mê đi tìm những phương thuốc xa xôi mà quên mất rằng, đôi khi “vị thuốc quý” lại nằm ngay trong góc bếp của mỗi gia đình. Một trong những sự kết hợp mà tôi nhận được rất nhiều thắc mắc chính là: Bột sắn dây uống với mật ong được không?

Theo triết lý Y học cổ truyền (YHCT), cơ thể con người là một chỉnh thể thống nhất, nơi âm dương phải cân bằng, khí huyết phải lưu thông. Khi cái “gốc” tạng phủ bị suy yếu, hỏa bốc lên cao hoặc thấp nhiệt ứ trệ, bệnh tật từ đó mà sinh ra. Bột sắn dây và mật ong, hai thức quà của đất trời, nếu biết dùng đúng cách sẽ như dòng nước mát lành tưới tẩm vào mảnh đất khô cằn, giúp phục hồi sinh khí một cách diệu kỳ.

Bột sắn dây và mật ong dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Để hiểu rõ việc kết hợp này có tốt không, tôi xin được giải thích tường tận về “tính” và “nết” của hai vị này theo ngôn ngữ của tiền nhân. Trong Đông y, không có vị thuốc nào là tốt tuyệt đối, chỉ có vị thuốc phù hợp với thể trạng con người hay không.

Công năng của Cát căn (Bột sắn dây) – Tinh túy từ lòng đất

Bột sắn dây, trong Đông y gọi là Cát căn. Đây là phần tinh túy nhất của rễ cây sắn dây sau khi đã được chắt lọc kỹ càng. Cát căn có vị ngọt, tính mát, quy vào kinh Tỳ và Vị.

Hãy tưởng tượng, vào một ngày hè oi ả, lòng đất vẫn giữ được cái mát lạnh sâu thẳm. Cát căn chính là mang cái tính mát ấy vào cơ thể để giải nhiệt, sinh tân. Công năng chính của nó là giải cơ thoái nhiệt (làm giãn cơ, hạ sốt), sinh tân chỉ khát (tạo ra dịch mới để giảm khô khát). Đặc biệt, Cát căn còn có khả năng “thăng thanh”, tức là đưa những khí trong sạch, thanh khiết từ dưới lên trên để nuôi dưỡng cơ thể, hỗ trợ tỳ vị vận hóa tốt hơn.

Công năng của Bách hoa tinh (Mật ong) – Giọt mật của sự sống

Mật ong, được mệnh danh là “Bách hoa tinh”, mang vị ngọt, tính bình. Mật ong có khả năng đi vào cả 5 kinh: Tâm, Can, Tỳ, Vị, Thận. Nó đóng vai trò như một chất dẫn trung hòa, giúp nhuận phế, bổ trung (bổ sung năng lượng cho hệ tiêu hóa), hoãn cấp chỉ thống (giảm đau cấp tính) và giải độc.

Nếu bột sắn dây là dòng nước mát làm dịu cơn khát, thì mật ong chính là lớp phù sa màu mỡ giúp làm lành những tổn thương bên trong niêm mạc tỳ vị. Sự kết hợp này, về mặt lý thuyết Đông y, là sự hòa hợp giữa cái “mát” của sắn dây và cái “bổ” của mật ong, tạo nên một thức uống vừa giải nhiệt, vừa dưỡng trung cực kỳ tốt.

Giải đáp lời đồn: Bột sắn dây uống với mật ong có gây độc không?

Tôi biết, nhiều cô bác anh chị lo lắng vì có lời đồn cho rằng sắn dây gặp mật ong sẽ tạo thành chất độc chết người. Tôi xin khẳng định ngay: Đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm và thiếu cơ sở khoa học cũng như thực tiễn YHCT.

Trong các y văn cổ hay các công trình nghiên cứu hiện đại, chưa có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy hai vị này kỵ nhau. Thực tế, trong nhiều bài thuốc cổ phương, mật ong còn được dùng để sao tẩm dược liệu nhằm tăng tính bổ dưỡng. Việc kết hợp sắn dây và mật ong không tạo ra độc tố “Xyanua” như lời đồn thổi dân gian. Tuy nhiên, cái “độc” ở đây có chăng là do cách dùng sai, dùng bột sắn giả, hoặc mật ong đã bị biến chất, lên men.

Cách áp dụng thực tế và hướng dẫn pha chế tại nhà

Để bột sắn dây và mật ong phát huy được hết công năng “trị bệnh cứu người”, cô bác cần chú trọng vào liều lượng và thời điểm sử dụng. Không nên dùng tùy tiện theo cảm hứng.

Hướng dẫn pha bột sắn dây mật ong uống chín (Khuyên dùng)

YHCT ưu tiên việc dùng chín để bảo vệ dương khí của tỳ vị, đặc biệt với những người có hệ tiêu hóa kém.

• Bước 1: Cho 2-3 thìa cà phê bột sắn dây vào ly, thêm một chút nước nguội để hòa tan hoàn toàn, tránh vón cục.
• Bước 2: Rót nước sôi (khoảng 90-100 độ C) từ từ vào ly, vừa rót vừa khuấy đều tay cho đến khi bột chuyển sang màu trong suốt.
• Bước 3: Chờ hỗn hợp nguội bớt (còn khoảng 40-50 độ C) thì mới cho 1-2 thìa mật ong nguyên chất vào khuấy đều. Không nên cho mật ong vào nước quá nóng vì sẽ làm mất đi các enzym quý giá trong mật.

Thời điểm vàng để sử dụng

Tốt nhất là nên uống sau bữa ăn trưa hoặc tối khoảng 30-60 phút. Đây là lúc tỳ vị cần thêm trợ lực để vận hóa thức ăn. Tránh uống khi bụng đang quá đói vì tính hàn của sắn dây có thể làm đau bụng, đi ngoài.

Lưu ý an toàn để tránh “phản tác dụng”

Dù là vị thuốc quý, nhưng khi sử dụng, cô bác cần nằm lòng những lưu ý sau để không rước họa vào thân:

• Không dùng cho người thể hàn: Những người thường xuyên chân tay lạnh, bụng hay đầy chướng, đại tiện lỏng nát (thể tỳ vị hư hàn) thì không nên dùng bột sắn dây thường xuyên.
• Hạn chế với trẻ em: Trẻ nhỏ hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, tính hàn của sắn dây dễ gây lạnh bụng, tiêu chảy. Nếu dùng, bắt buộc phải nấu chín kỹ và dùng lượng rất nhỏ.
• Không lạm dụng: Mỗi ngày chỉ nên dùng tối đa 1 ly. Việc dùng quá nhiều sẽ làm dư thừa năng lượng và gây áp lực lên thận.
• Phụ nữ mang thai: Nếu có dấu hiệu động thai, dạ con co bóp mạnh hoặc người mệt mỏi, chân tay lạnh thì tuyệt đối không dùng sắn dây.

Nguyên tắc trị bệnh tận gốc trong Y học cổ truyền

Cô bác anh chị thân mến, việc dùng bột sắn dây với mật ong thực chất chỉ là một biện pháp hỗ trợ, giúp “giải nhiệt phần ngọn” hoặc bồi bổ nhẹ nhàng. Trong đạo trị bệnh của Đông y, chúng ta không chỉ nhìn vào triệu chứng bên ngoài mà phải tìm về căn nguyên sâu xa. Một cái cây héo lá, ta không chỉ tưới nước lên lá mà phải bón phân vào gốc.

Muốn trị tận gốc các chứng bệnh về tiêu hóa, nóng trong hay suy nhược cơ thể, phải dựa trên các phép trị cổ truyền chính thống như Bổ khí, Kiện tỳ, Khu phong, Tán hàn, Thanh nhiệt, Hóa thấp. Tỳ vị được coi là “hậu thiên chi bản”, là nguồn gốc của sinh hóa khí huyết. Nếu tỳ vị yếu, dù cô bác có ăn sơn hào hải vị hay uống sâm nhung cũng không thể hấp thụ được. Bởi vậy, việc dùng thuốc phải được quân thần tá sứ rõ ràng, phối ngũ nghiêm ngặt để lập lại thế cân bằng âm dương trong cơ thể.

Sức khỏe là vốn quý nhất, nhưng nó cũng là thứ dễ tổn thương nhất nếu chúng ta hời hợt. Đừng đợi đến khi “đau mới chạy, bệnh mới chữa”. Y học cổ truyền luôn đề cao việc “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, chăm sóc tạng phủ từ khi còn trong trứng nước. Việc hiểu đúng về các vị thuốc quanh ta chính là bước đầu tiên trên con đường làm chủ sức khỏe của chính mình.

Tôi luôn tâm niệm rằng, người thầy thuốc không chỉ là người bốc thuốc, mà còn là người đồng hành, giúp cô bác hiểu được tiếng nói của cơ thể. Nếu cô bác anh chị đang gặp phải những vấn đề sức khỏe nan giải, đã dùng nhiều cách mà chưa thuyên giảm, đừng ngần ngại chia sẻ với tôi. Những bài thuốc Đông y mà tôi dành cả đời nghiên cứu, chắt lọc từ tinh hoa y học cổ truyền và y học hiện đại, luôn sẵn sàng giúp cô bác tìm lại sự bình an trong thân tâm.

Cô bác anh chị có thể tham khảo thêm các bài thuốc chữa bệnh về tiêu hóa, dạ dày, xương khớp và mất ngủ do tôi nghiên cứu để tìm thấy giải pháp thực sự bền vững cho sức khỏe của mình.

Chúc cô bác anh chị luôn dồi dào sức khỏe, thân tâm thường lạc!

Để được tư vấn kỹ hơn về tình trạng bệnh lý và các bài thuốc đặc trị, cô bác anh chị hãy liên hệ trực tiếp với tôi qua các kênh sau:

Thông tin liên hệ:

• Hotline: 0963835102
• Zalo: https://zalo.me/0963835102
• Đặt lịch thăm khám trực tiếp: https://bacsilephuong.com/lien-he

Thầy thuốc ưu tú, Bác sĩ Lê Phương