Mè Đen Có Tác Dụng Gì? “Linh Đơn” Bổ Thận, Xanh Tóc, Khỏe Xương Khớp
Theo dõi Nhất Nam Y Viện trên
Cô bác anh chị thân mến, trong hành trình làm nghề y bốc thuốc cứu người bấy lâu nay, tôi luôn tâm niệm một điều: cơ thể con người cũng giống như một cái cây. Muốn lá xanh, hoa thắm, quả ngọt thì cái gốc, cái rễ phải vững chãi và đủ đầy dưỡng chất. Thế nhưng, trong cuộc sống hối hả hôm nay, tôi gặp không ít người than phiền rằng sao dạo này tóc rụng nhiều thế, lưng cứ mỏi nhừ, mắt thì mờ đi, hay đêm ngủ chẳng tròn giấc. Những dấu hiệu đó, nhìn thì có vẻ rời rạc, nhưng thực chất là tiếng kêu cứu từ “”gốc rễ”” bên trong đang dần khô héo.
Theo quan niệm của Y học cổ truyền, “”Thận là gốc của tiên thiên””, là nơi tàng tinh, chủ về xương tủy và sự sinh trưởng. Khi cái “”bể chứa”” này cạn kiệt, con người ta sẽ bắt đầu cảm thấy sự tàn phai của thời gian ập đến nhanh hơn. Có những vị thuốc quý hiếm trên rừng sâu, dưới biển cả, nhưng cũng có những món quà vô giá nằm ngay trong chạn bếp của mỗi gia đình mà đôi khi chúng ta vô tình lãng quên. Đó chính là hạt mè đen – hay trong Đông y còn gọi là Hắc chi ma. Một hạt cát đen nhỏ bé nhưng lại chứa đựng nguồn năng lượng thâm trầm, bền bỉ của đất trời, là vị thuốc “”nhỏ mà có võ”” để chúng ta bồi đắp lại những gì đã mất.
Hắc chi ma dưới lăng kính Y học cổ truyền: Vị thuốc của tạng Thận
Trong Đông y, hạt mè đen không đơn thuần là một loại thực phẩm. Để hiểu vì sao nó lại quý, chúng ta cần nhìn vào “”tính”” và “”vị”” của nó. Mè đen có vị ngọt (cam), tính bình, không độc, quy vào các kinh Phế, Tỳ, Can và Thận. Đặc biệt nhất chính là màu đen của nó. Theo thuyết Ngũ hành, màu đen thuộc hành Thủy, tương ứng với tạng Thận. Chính vì vậy, mè đen có khả năng dẫn thuốc vào sâu trong Thận, giúp bồi bổ tinh huyết một cách trực tiếp và êm dịu nhất.
Tôi thường ví mè đen như một dòng nước mát lành, thẩm thấu vào những mảnh đất đang bị nứt nẻ do hỏa vượng hoặc huyết kém. Công năng chủ trị của nó bao gồm: bổ can thận, nhuận ngũ tạng, ích khí lực, bền gân cốt và đặc biệt là nhuận tràng thông tiện. Với những người cao tuổi, khi “”dầu”” trong các khớp xương đã cạn, “”nhựa sống”” trong cơ thể đã vơi, việc sử dụng mè đen giống như việc ta tra thêm dầu mỡ vào một cỗ máy đã cũ, giúp nó vận hành trơn tru và bền bỉ hơn.
Bổ huyết, làm đen râu tóc
Dân gian có câu “”Muốn cho xanh tóc đỏ da / Rủ nhau lên núi tìm hà thủ ô””. Thế nhưng, ít ai biết rằng mè đen chính là “”người bạn đồng hành”” không thể thiếu để giúp hà thủ ô phát huy tối đa tác dụng. Mè đen bổ huyết, mà tóc lại là “”phần thừa của huyết””. Khi huyết sung túc, tạng Thận khỏe mạnh, mái tóc tự khắc sẽ bóng mượt, đen láy. Đây chính là cách trị tận gốc thay vì chỉ dùng các loại thuốc nhuộm hay hóa chất tác động bên ngoài.
Nhuận tràng, thông suốt phủ tạng
Một công dụng khác rất đáng quý của mè đen là tính nhuận. Đối với những người hay bị táo bón kinh niên, cơ thể tích tụ độc tố do đường tiêu hóa không thông suốt, mè đen đóng vai trò như một chất tẩy rửa tự nhiên. Nó giúp làm ẩm niêm mạc ruột, giúp việc bài tiết trở nên nhẹ nhàng, từ đó giúp da dẻ bớt mụn nhọt, tinh thần cũng sảng khoái hơn.
Cách sử dụng mè đen đúng cách để hấp thụ trọn vẹn tinh túy
Mè đen tốt là vậy, nhưng nếu không biết cách dùng thì chẳng khác nào “”cưỡi ngựa xem hoa””, dưỡng chất không thấm được vào người. Cô bác anh chị cần lưu ý, hạt mè có lớp vỏ khá cứng. Nếu chúng ta ăn sống hoặc không nhai kỹ, hạt mè sẽ đi ra ngoài nguyên vẹn, cơ thể chẳng hấp thụ được bao nhiêu. Để mè đen thực sự trở thành vị thuốc, tôi xin hướng dẫn cô bác cách chế biến đơn giản sau:
Chế biến theo phương pháp “”Cửu chưng cửu sái”” (nếu có điều kiện)
Trong Đông y, để tăng tính ấm và giúp mè đen dễ tiêu hóa, người ta thường dùng phương pháp đồ chín rồi phơi khô, làm đi làm lại 9 lần. Tuy nhiên, tại nhà, cô bác chỉ cần rửa sạch mè, loại bỏ hạt lép, sau đó rang chín thơm trên lửa nhỏ. Khi hạt mè nổ lách tách và có mùi thơm nồng nàn, tức là lúc đó tinh chất dầu trong hạt đã sẵn sàng để chuyển hóa.
Bài thuốc đơn giản từ mè đen
- Cháo mè đen (Hắc chi ma chúc): Dùng 30g mè đen rang chín, giã nhỏ, nấu cùng với gạo tẻ thành cháo. Món này cực kỳ tốt cho người già yếu, da dẻ khô sạm, hoặc phụ nữ sau sinh thiếu sữa.
- Chè mè đen: Kết hợp mè đen với một chút đường phèn và bột sắn dây. Đây không chỉ là món giải khát mà còn giúp thanh nhiệt, nhuận tràng rất tốt vào mùa hè.
- Mè đen phối hợp mật ong: Giã nát mè đen rang, trộn với mật ong nguyên chất, mỗi ngày dùng 1-2 thìa cà phê. Đây là bài thuốc “”trường thọ”” giúp bổ can thận, sáng mắt.
Những lưu ý quan trọng để dùng mè đen an toàn
Dù là vị thuốc lành tính, nhưng “”vật cực tất phản””, cô bác anh chị không nên lạm dụng quá mức. Mè đen có hàm lượng dầu thực vật rất cao, vì vậy những người đang bị tiêu chảy, phân lỏng hoặc tỳ vị quá hư hàn thì không nên dùng đơn độc hoặc dùng lượng lớn. Việc dư thừa dầu có thể gây đầy bụng, khó tiêu.
Ngoài ra, khi chọn mua, cô bác nên chọn loại hạt nhỏ, chắc, màu đen tuyền tự nhiên, tránh loại hạt quá to bóng bẩy vì có thể đã qua xử lý hóa chất hoặc không phải là mè đen thuần chủng của ta. Một lưu ý nhỏ nữa là mè đen dễ bị oxy hóa, sinh mùi hôi dầu nếu để lâu, vì vậy mỗi lần chỉ nên rang một lượng vừa đủ dùng trong khoảng 1 tuần, bảo quản trong lọ thủy tinh kín.
Triết lý trị bệnh tận gốc từ gốc rễ Can Thận
Cô bác anh chị thân mến, trong y pháp cổ truyền, việc sử dụng mè đen chỉ là một mảnh ghép nhỏ trong bức tranh lớn về dưỡng sinh và trị bệnh. Người xưa dạy rằng: “”Trị bệnh tất cầu kỳ bản”” – tức là chữa bệnh phải tìm đến cái gốc. Cái gốc ở đây chính là sự thăng bằng âm dương, là sự vững chãi của tạng phủ. Khi chúng ta bước vào tuổi xế chiều, hoặc ngay cả khi còn trẻ nhưng làm việc quá sức, lo âu quá nhiều, tạng Thận và Can của chúng ta sẽ bị hao tổn trầm trọng. Thận hư thì xương đau gối mỏi, Can huyết kém thì mắt mờ tóc rụng.
Phép trị của Đông y không bao giờ chỉ nhắm vào triệu chứng. Nếu chỉ thấy rụng tóc mà đi bôi thuốc tóc, thấy đau lưng mà chỉ xoa bóp bên ngoài, đó mới chỉ là chữa cái “”ngọn””. Muốn trị tận gốc, chúng ta phải dùng đến các phép bổ khí, kiện tỳ, đặc biệt là tư âm bổ thận, khu phong tán hàn. Mè đen với khả năng bồi bổ tinh huyết chính là một vị thuốc hỗ trợ đắc lực cho các bài thuốc cổ phương trong việc tái tạo lại nguồn năng lượng dự trữ cho cơ thể. Nó giúp bồi đắp lại những phần hư hao, giúp dòng máu trong người chảy trôi thông suốt, mang chất dinh dưỡng đi nuôi dưỡng từng sợi tóc, từng đốt xương.
Tuy nhiên, mỗi cơ thể là một tiểu vũ trụ riêng biệt, không ai giống ai. Có người thuộc thể hàn, người thuộc thể nhiệt, người lại vừa hư vừa thực. Việc dùng mè đen hay bất kỳ vị thuốc nào cũng cần có sự gia giảm, phối ngũ nhịp nhàng để đạt hiệu quả cao nhất mà không gây tác dụng phụ. Đừng đợi đến khi bệnh tình khởi phát rõ ràng, khi cái cây đã héo rũ mới bắt đầu tưới nước. Hãy chủ động chăm sóc “”gốc rễ”” của mình ngay từ hôm nay qua chế độ ăn uống, sinh hoạt và những vị thuốc bình dị nhưng sâu sắc như hạt mè đen này.
Tôi luôn mong mỏi cô bác anh chị hiểu rằng, sức khỏe là một hành trình tu dưỡng bền bỉ. Sự kết nối giữa thầy thuốc và người bệnh không chỉ nằm ở đơn thuốc, mà còn ở sự đồng cảm, ở niềm tin vào những giá trị y học cổ truyền đã được đúc kết qua nghìn năm. Nếu cô bác anh chị đang trăn trở về những triệu chứng mạn tính, về sự suy giảm sức khỏe của bản thân hay người thân, đừng ngần ngại tìm đến những giải pháp có gốc rễ sâu dày.
Để được tư vấn kỹ hơn về các bài thuốc bổ can thận, nhuận huyết do tôi trực tiếp nghiên cứu và ứng dụng, cũng như để có một phác đồ chăm sóc sức khỏe toàn diện từ gốc, cô bác anh chị có thể liên hệ trực tiếp với tôi. Tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng cô bác trên con đường tìm lại sự cân bằng và trẻ trung cho cơ thể.
Thông tin liên hệ và đặt lịch thăm khám:
Cô bác anh chị có thể qua thăm khám trực tiếp hoặc đặt lịch hẹn trước để tôi có thể sắp xếp thời gian chu đáo nhất:
- Website đặt lịch: https://bacsilephuong.com/lien-he
- Hotline tư vấn: 0963835102
- Nhắn tin Zalo: https://zalo.me/0963835102
Chúc cô bác anh chị luôn mạnh khỏe, thân tâm an lạc!
Thầy thuốc Ưu tú, Bác sĩ Lê Phương