Thoát vị đĩa đệm thể trung tâm: Cách chữa tận gốc bằng Y học cổ truyền
Theo dõi Nhất Nam Y Viện trên
Cô bác anh chị thân mến, trong cuộc đời mỗi con người, cơ thể chúng ta giống như một ngôi nhà, và cột sống chính là chiếc cột cái vững chãi nhất để nâng đỡ toàn bộ mái ấm ấy. Tuy nhiên, theo thời gian và những nhọc nhằn của cuộc sống, chiếc cột ấy bắt đầu có dấu hiệu xuống cấp. Có những nỗi đau âm ỉ như mưa dầm thấm lâu, nhưng cũng có những cơn đau dữ dội như bão tố ập đến. Trong số đó, thoát vị đĩa đệm thể trung tâm được ví như tình trạng phần lõi của cột trụ bị mục rỗng, chèn ép ngay vào đường dây đại mạch của cơ thể. Nhiều người đến gặp tôi với gương mặt hốc hác, bước đi xiêu vẹo vì đau đớn, họ than rằng “tại sao tôi lại khổ thế này?”. Thực ra, cái đau không tự nhiên mà đến, nó là tiếng kêu cứu của cơ thể khi sự cân bằng giữa Khí và Huyết bị phá vỡ, khi tạng phủ bên trong không còn đủ sức che chở cho khung xương bên ngoài.
Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, cột sống là nơi ngự trị của mạch Đốc – bể chứa của dương khí toàn thân. Khi phần “nhân nhầy” vốn dĩ phải nằm gọn trong bao xơ lại “vượt rào” đi thẳng vào ống sống, nó không chỉ đơn thuần là sự dịch chuyển của vật chất mà là biểu hiện của tình trạng Can Thận bất túc. Thận chủ cốt tủy, Can chủ cân (gân). Khi tạng Thận yếu đi, cốt tủy không được nuôi dưỡng, giống như rễ cây thiếu nước khiến cành lá héo rũ, đốt sống trở nên khô khốc, giòn gãy. Khi đó, chỉ cần một cử động sai tư thế hay một đợt gió lạnh (phong hàn) tràn vào, phần đĩa đệm sẽ dễ dàng bị tổn thương, gây ra sự bế tắc kinh lạc nghiêm trọng. Nỗi đau ấy chính là sự uất nghẹn của dòng chảy sự sống bị chặn đứng ngay tại cửa ngõ xung yếu nhất của cơ thể.

Góc nhìn Y học cổ truyền về nỗi đau “chặn giữa” cột sống
Trong Đông y, thoát vị đĩa đệm thể trung tâm thuộc phạm vi chứng “Yêu thống” (đau lưng) hoặc “Tê chứng”. Điểm đặc biệt của thể trung tâm là khối thoát vị chui vào chính giữa ống sống, gây áp lực trực tiếp lên tủy sống hoặc chùm đuôi ngựa. Điều này khác với thể lệch bên vốn chỉ đau một bên chân. Ở đây, cô bác sẽ cảm thấy đau nhức lan tỏa cả hai bên, kèm theo cảm giác tê bì, nặng nề như có đá đè lên thắt lưng.
Căn nguyên từ sự suy yếu của Tạng phủ
Tôi thường ví đĩa đệm như một túi nước đệm giữa hai viên gạch. Khi cơ thể khỏe mạnh, nước đầy, túi dai chắc. Nhưng khi bước sang tuổi xế chiều hoặc do làm việc quá sức, “nguồn nước” từ tạng Thận bị cạn kiệt.
- Thận hư: Thận không sinh được tinh, tinh không hóa được tủy để nuôi xương. Cột sống mất đi điểm tựa vững chắc.
- Khí trệ huyết ứ: Khi đĩa đệm thoát ra, nó gây cản trở sự lưu thông của Huyết. “Thông bất thống, thống bất thông” – nếu dòng máu không chảy xuôi, ắt sẽ sinh ra đau đớn dữ dội.
- Phong hàn thấp tí: Các yếu tố ngoại tà như gió, lạnh, ẩm ướt thừa cơ cơ thể suy yếu mà xâm nhập, đọng lại ở các đốt sống, làm cho tình trạng viêm nhiễm, sưng tấy càng thêm trầm trọng.
Dấu hiệu nhận biết đặc trưng
Cô bác cần lưu ý, thể trung tâm thường nguy hiểm hơn vì nó dễ gây ra các biến chứng về vận động và bài tiết. Nếu thấy những biểu hiện sau, tuyệt đối không được chủ quan:
- Đau thắt lưng dữ dội, đau lan xuống cả hai mông và hai chân.
- Cảm giác tê bì vùng “yên ngựa” (vùng giữa hai đùi).
- Rối loạn đại tiểu tiện, đi tiểu không tự chủ hoặc bí tiểu.
- Yếu cơ chân, đi lại khó khăn, dễ vấp ngã.
Phương pháp tự chăm sóc và ổn định cột sống tại nhà
Khi đã hiểu rõ “cái gốc” của bệnh là do Thận yếu và Huyết ứ, chúng ta cần phối hợp giữa việc bồi bổ bên trong và tác động bên ngoài. Tôi xin hướng dẫn cô bác một số cách đơn giản nhưng hiệu quả để làm dịu cơn đau và hỗ trợ phục hồi đĩa đệm ngay tại tổ ấm của mình. Hãy nhớ rằng, việc điều trị cần sự kiên trì như cách chúng ta chăm sóc một mầm cây non, không thể nóng vội một sớm một chiều.
Bài thuốc chườm nóng từ thảo dược dân gian
Sức nóng kết hợp với dược tính của thảo mộc sẽ giúp hành khí hoạt huyết, làm giãn các cơ đang bị co thắt do chèn ép. Cô bác chuẩn bị:
- Lá lốt và Ngải cứu: Mỗi thứ một nắm to, rửa sạch, để ráo nước.
- Muối hạt: Khoảng 200g.
- Cách làm: Sao nóng tất cả hỗn hợp trên chảo cho đến khi có mùi thơm. Bọc vào một chiếc khăn bông dày.
- Cách dùng: Chườm nhẹ nhàng lên vùng thắt lưng đau nhức trong khoảng 20 phút mỗi tối trước khi đi ngủ. Hơi ấm sẽ giúp mở các lỗ chân lông, dẫn thuốc vào sâu bên trong kinh lạc, giúp cô bác có giấc ngủ ngon hơn.
Chế độ sinh hoạt “thuận tự nhiên”
Đối với người bị thoát vị thể trung tâm, tư thế là điều quan trọng nhất. Hãy coi cột sống của mình như một trục thẳng đứng cần được bảo vệ:
- Tư thế nằm: Nên nằm trên đệm cứng vừa phải, tránh đệm quá lún. Khi nằm ngửa nên kê một chiếc gối mỏng dưới khoeo chân để giảm áp lực cho thắt lưng.
- Tư thế đứng/ngồi: Không ngồi quá lâu một chỗ. Cứ 45 phút nên đứng dậy đi lại nhẹ nhàng. Khi bê vác vật nặng, tuyệt đối không cúi lưng mà phải khuỵu đầu gối, giữ lưng thẳng để nâng vật lên.
- Dinh dưỡng: Tăng cường các món ăn bổ thận như đen (đậu đen, vừng đen), các loại hạt và thực phẩm giàu canxi tự nhiên. Tránh xa các chất kích thích và đồ ăn quá hàn lạnh.
Nguyên tắc “Trị bệnh cầu kỳ bản” trong Y học cổ truyền
Cô bác anh chị thân mến, điều trị thoát vị đĩa đệm bằng Đông y không chỉ là tìm cách làm hết cái đau nhất thời, mà cốt lõi nằm ở phép trị “Trị bệnh cầu kỳ bản” – tức là tìm về cái gốc để chữa trị. Đối với thể trung tâm, khi khối thoát vị đã xâm lấn vào vùng trọng yếu, việc điều trị phải cực kỳ cẩn trọng và toàn diện. Nguyên tắc ưu tiên hàng đầu là phải Bổ thận, Kiện tỳ để phục hồi chính khí, làm cho xương khớp chắc khỏe từ bên trong. Khi chính khí vững vàng, tà khí (phong, hàn, thấp) tự khắc sẽ bị đẩy lùi. Tiếp theo là phải Hoạt huyết hóa ứ, đánh tan những điểm tắc nghẽn giúp máu huyết lưu thông dễ dàng để nuôi dưỡng lại vùng đĩa đệm bị tổn thương. Đây là quá trình “tu bổ” lại những hỏng hóc của cột trụ lâu ngày bị bào mòn bởi thời gian và áp lực.
Một liệu trình cổ truyền đúng nghĩa thường kết hợp giữa thuốc uống trong để bồi bổ tạng phủ và các liệu pháp tác động ngoài như châm cứu, bấm huyệt hoặc các bài thuốc đắp để thông kinh hoạt lạc. Thuốc uống giúp tái tạo nhân nhầy, làm bền vững bao xơ, trong khi tác động bên ngoài giúp giảm áp lực trực tiếp lên dây thần kinh. Tuy nhiên, tôi cũng cần nhắc nhở cô bác rằng, cơ địa mỗi người mỗi khác, có người hư hàn, có người thực nhiệt. Việc tự ý sử dụng thuốc mà không qua thăm khám đôi khi lại khiến “lợi bất cập hại”. Muốn trị dứt điểm tận gốc, cần phải có sự biện chứng luận trị sắc bén của người thầy thuốc để đưa ra bài thuốc phù hợp nhất với thể trạng riêng biệt của từng người, từ đó mới mong đạt được kết quả bền vững, tránh tái phát.
Sức khỏe là tài sản quý giá nhất, đặc biệt là khi chúng ta bước vào tuổi xế chiều. Đừng đợi đến khi đôi chân không còn vững, khi cơn đau khiến chúng ta mất ngủ hằng đêm mới bắt đầu lo lắng. Cột sống là “cột trụ trời” của cơ thể, hãy biết trân trọng và chăm sóc nó khi còn có thể. Y học cổ truyền với triết lý nhân văn và sâu sắc luôn lấy con người làm gốc, mong muốn mang lại sự cân bằng hài hòa giữa Thân và Tâm. Tôi hy vọng rằng những chia sẻ trên đây sẽ giúp cô bác có thêm niềm tin và kiến thức để cùng tôi đẩy lùi nỗi đau bệnh tật. Nếu cô bác đang trăn trở về những cơn đau lưng dai dẳng, đừng ngần ngại chia sẻ với tôi. Tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng cô bác trên hành trình tìm lại sự dẻo dai cho khung xương, sự an yên cho cuộc sống.
Để được thăm khám trực tiếp và tư vấn phác đồ điều trị chuyên sâu bằng bài thuốc thảo dược do tôi cùng các cộng sự nghiên cứu, cô bác anh chị có thể thực hiện theo các cách sau:
- Đặt lịch thăm khám trực tiếp: https://bacsilephuong.com/lien-he
- Tư vấn qua Zalo: Nhắn tin Zalo Bác sĩ Phương
- Hotline hỗ trợ 24/7: 0963835102
Chúc cô bác anh chị luôn mạnh khỏe, thân tâm an lạc!
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương