Uống mè đen với đậu đen có tác dụng gì? Cách dùng bổ thận từ YHCT
Theo dõi Nhất Nam Y Viện trên
Cô bác anh chị thân mến!
Trong hành trình làm nghề y suốt mấy mươi năm qua, tôi đã gặp không ít người đến phòng khám với nỗi ưu tư hằn trên khuôn mặt. Có người than phiền rằng dạo này tóc rụng trắng sàn nhà, có người lại khổ sở vì mất ngủ, đau lưng, mỏi gối, hay đơn giản là cảm thấy sinh lực trong người cứ vơi cạn dần như ngọn đèn sắp hết dầu. Chúng ta thường mải mê chạy theo những phương thuốc đắt đỏ, những liệu trình xa hoa mà quên mất rằng, mẹ thiên nhiên đã gửi gắm những “vị thuốc quý” ngay trong chính gian bếp của mỗi gia đình.
Sức khỏe của con người cũng giống như một cái cây. Để lá xanh, hoa thắm, thì bộ rễ phải vững chãi và được tưới tẩm đầy đủ. Trong Y học cổ truyền (YHCT), thận chính là “gốc rễ” của sự sống, là nơi tàng tinh, chủ về cốt tủy. Khi cái gốc này suy yếu, cành lá (là tóc, là xương khớp, là tinh thần) tự khắc sẽ héo úa. Hôm nay, tôi muốn chia sẻ với cô bác anh chị về sự kết hợp diệu kỳ giữa mè đen và đậu đen – hai loại hạt nhỏ bé nhưng mang trong mình nguồn năng lượng bền bỉ, giúp nuôi dưỡng “gốc rễ” ấy thêm phần kiên cố.
Sức mạnh của cặp đôi “vàng đen” trong lòng đất dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Trong Đông y, màu đen thuộc về hành Thủy, mà Thủy thì tương ứng với tạng Thận. Chính vì vậy, những thực phẩm có màu đen tự nhiên thường có tác dụng dẫn thuốc vào kinh Thận một cách trực tiếp và hiệu quả nhất. Mè đen (Hắc chi ma) và Đậu đen (Hắc đậu) chính là hai đại diện ưu tú cho lý thuyết này.
Mè đen – Vị thuốc “trường thọ” nhuận sắc, bổ tâm
Mè đen có vị ngọt, tính bình, quy vào các kinh Can, Thận và Đại tràng. Tôi thường ví mè đen như một loại “dầu nhờn” tự nhiên cho cơ thể. Nó không chỉ giúp bổ can thận, dưỡng huyết mà còn có khả năng nhuận tràng cực tốt. Đối với những cô bác lớn tuổi, khi phần “huyết” và “tân dịch” trong người khô cạn, dẫn đến tình trạng da dẻ nhăn nheo, tóc bạc sớm hay táo bón kinh niên, thì mè đen chính là cứu tinh. Nó tưới mát những vùng khô cằn, giúp huyết mạch lưu thông, làm cho diện mạo hồng hào, tóc tai đen mượt trở lại.
Đậu đen – “Thanh lọc” và bồi bổ thủy hỏa
Còn với đậu đen, đây là vị thuốc có vị ngọt, tính hơi ôn (nếu sao vàng) hoặc tính hàn (nếu để sống). Đậu đen có tác dụng lợi thủy, giải độc, hạ hỏa và đặc biệt là bổ thận âm. Nếu mè đen thiên về dưỡng huyết, nhuận táo thì đậu đen lại mạnh về việc thanh nhiệt, tiêu thũng và làm mạnh gân xương. Khi kết hợp hai vị này lại với nhau, chúng tạo nên một sự cân bằng tuyệt vời giữa “bổ” và “tả”, giúp cơ thể vừa được nạp thêm dưỡng chất, vừa được đào thải những cặn bã, độc tố ra ngoài.
Uống mè đen với đậu đen có tác dụng gì đối với sức khỏe lâu dài?
Sự kết hợp giữa mè đen và đậu đen không đơn thuần là một thức uống giải khát, mà là một liệu pháp “phù chính khu tà” (bồi bổ chính khí, đẩy lùi tà khí) rất hữu hiệu. Dưới đây là những công dụng điển hình mà tôi đã chứng kiến qua thực tế điều trị:
1. Bồi bổ Thận khí, giúp răng chắc tóc bền
YHCT quan niệm “Thận hoa hoa tại tóc”. Tóc là phần dư của huyết, nhưng gốc rễ lại ở thận. Khi cô bác uống hỗn hợp này đều đặn, thận tinh được bồi đắp, từ đó giúp giảm hẳn tình trạng rụng tóc, hỗ trợ làm chậm quá trình bạc tóc. Bên cạnh đó, thận chủ cốt tủy, nên những ai hay đau lưng, mỏi gối, răng lung lay cũng sẽ thấy cơ thể dẻo dai hơn rõ rệt.
2. Nhuận tràng, giải độc và làm đẹp da
Với hàm lượng dầu tự nhiên và chất xơ dồi dào, mè đen giúp thông kinh lạc ở đại trường, giải quyết dứt điểm chứng táo bón – nỗi khổ tâm của rất nhiều người cao tuổi. Khi hệ tiêu hóa thông suốt, độc tố không bị tích tụ, làn da của cô bác anh chị sẽ tự khắc sáng hơn, giảm mụn nhọt và các vết thâm nám.
3. Ổn định huyết áp và bảo vệ tim mạch
Dòng máu trong cơ thể chúng ta giống như một con sông. Khi con sông ấy bị vẩn đục bởi “mỡ máu” hay “nhiệt độc”, nó sẽ chảy chậm và gây áp lực lên thành mạch. Đậu đen và mè đen giúp làm sạch “dòng sông” ấy, giúp mạch máu mềm mại, hỗ trợ bình ổn huyết áp và giảm bớt gánh nặng cho trái tim.
Cách chế biến và sử dụng mè đen đậu đen đúng chuẩn tại nhà
Để bài thuốc đơn giản này phát huy tối đa công hiệu, cô bác anh chị cần lưu ý cách chế biến. Đừng chỉ đun nước uống sơ sài, hãy làm theo cách “âm dương hòa hợp” sau đây:
Cách làm bột mè đen đậu đen (Ngũ cốc thực dưỡng)
- Chuẩn bị: Chọn đậu đen xanh lòng (loại này dược tính cao hơn) và mè đen chắc hạt. Tỷ lệ thường là 1:1 hoặc tùy theo khẩu vị.
- Sơ chế: Rửa sạch, loại bỏ hạt lép, hạt hỏng. Đem phơi khô.
- Sao hạt: Đây là bước quan trọng nhất. Phải sao riêng từng loại. Đậu đen sao cho đến khi có mùi thơm, vỏ hơi nứt nhẹ. Mè đen sao trên lửa nhỏ, khi nghe tiếng lách tách và có mùi thơm nồng là được. Việc sao vàng giúp chuyển tính hàn thành tính bình, giúp dễ tiêu hóa và không gây lạnh bụng.
- Nghiền bột: Trộn đều hai loại rồi đem xay mịn thành bột.
Liều lượng và thời điểm vàng để sử dụng
Mỗi ngày, cô bác chỉ nên dùng khoảng 2 – 3 thìa cà phê bột này pha với nước ấm.
- Thời điểm tốt nhất: Uống vào buổi sáng sớm khi bụng còn rỗng hoặc uống vào buổi chiều (khoảng 3-5 giờ chiều – đây là giờ của kinh Thận và Bàng quang hoạt động mạnh nhất).
- Lưu ý: Có thể thêm một chút mật ong để tăng hiệu quả nhuận phế, nhưng tuyệt đối không nên cho quá nhiều đường trắng vì đường dễ gây sinh đờm, thấp nhiệt.
Những lưu ý an toàn “nằm lòng” khi sử dụng
Dù là vị thuốc lành tính, nhưng “vật cực tất phản”, cái gì quá cũng không tốt. Cô bác anh chị cần lưu tâm một số điểm sau:
- Người đang bị tiêu chảy, phân lỏng: Do mè đen có tính nhuận tràng rất mạnh, nếu đang bị rối loạn tiêu hóa thì tạm thời không nên dùng để tránh làm tình trạng trầm trọng hơn.
- Người có cơ địa thể nhiệt quá mức: Cần theo dõi, nếu uống vào thấy nóng trong thì nên giảm lượng mè đen, tăng lượng đậu đen (để sống hoặc sao nhẹ) để cân bằng lại.
- Không dùng thay thế hoàn toàn bữa chính: Đây là thực phẩm bổ trợ, cô bác vẫn cần ăn uống đủ chất, đa dạng các loại thực vật và động vật khác.
Triết lý trị bệnh từ gốc và lời khuyên của bác sĩ
Cô bác anh chị thân mến, trong Y học cổ truyền, chúng tôi không bao giờ nhìn nhận một triệu chứng một cách tách biệt. Khi tóc rụng, chúng tôi không chỉ nhìn vào da đầu; khi đau lưng, chúng tôi không chỉ nhìn vào cột sống. Mọi biểu hiện bên ngoài đều là tấm gương phản chiếu sự mất cân bằng âm dương, khí huyết bên trong các tạng phủ. Muốn trị tận gốc bệnh tật, ta phải thấu hiểu nguyên lý “Phù chính khu tà”. Nghĩa là trước hết phải làm cho chính khí trong người mạnh lên, tạng phủ được nuôi dưỡng đầy đủ thì tà khí mới không có chỗ trú ngụ. Việc uống mè đen đậu đen chính là một hình thức “bồi bổ âm huyết, kiện tỳ bổ thận” từ từ, bền bỉ.
Đông y coi trọng cái “gốc” tiên thiên là tạng Thận. Thận khỏe thì tinh tủy dồi dào, con người mới có sức bền, trí tuệ mới minh mẫn. Tuy nhiên, việc chăm sóc sức khỏe không phải là chuyện ngày một ngày hai, cũng không phải chờ đến khi “lá rụng về cội”, bệnh tật bủa vây mới cuống cuồng tìm cách chữa. Nó đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mẩn như người làm vườn chăm sóc cái cây từ lúc còn xanh tốt. Tôi luôn khuyên bệnh nhân của mình rằng, hãy lắng nghe cơ thể ngay từ những dấu hiệu nhỏ nhất. Đừng để đến khi thận hư, huyết kiệt mới tìm đến thầy thuốc, lúc đó việc điều trị sẽ gian nan hơn gấp bội phần. Một ly nước mè đen đậu đen mỗi ngày, kết hợp với lối sống thuận tự nhiên, giữ cho tâm thái bình an, chính là bí quyết để duy trì “nguồn nhựa sống” dẻo dai nhất.
Hy vọng những chia sẻ chân thành trên đây sẽ giúp cô bác anh chị có thêm một phương cách đơn giản mà hiệu quả để tự chăm sóc bản thân và gia đình. Nếu cô bác anh chị đang gặp phải những vấn đề sức khỏe phức tạp hơn, hoặc muốn tìm hiểu sâu hơn về các bài thuốc bổ thận, dưỡng huyết chuyên sâu mà tôi đã dành nhiều tâm huyết nghiên cứu, đừng ngần ngại chia sẻ với tôi. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm ra giải pháp phù hợp nhất với cơ địa của mỗi người.
Chúc cô bác anh chị luôn dồi dào sức khỏe, thân tâm an lạc!
Để được tư vấn kỹ hơn về tình trạng sức khỏe hoặc đặt lịch thăm khám trực tiếp, cô bác anh chị có thể liên hệ với tôi qua các kênh sau:
– Đặt lịch thăm khám: https://bacsilephuong.com/lien-he
– Hotline: 0963835102
– Nhắn tin Zalo: https://zalo.me/0963835102
Thầy thuốc Ưu tú, Bác sĩ Lê Phương