Giải Pháp Điều Trị Mụn
Giải pháp điều trị Mụn của Nam Y Đỗ Minh Đường
Bài thuốc điều trị Mụn của phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường được nghiên cứu, xây dựng bởi đội ngũ bác sĩ, chuyên gia, lương y giàu kinh nghiệm, giỏi chuyên môn của phòng khám.
Giải pháp điều trị Mụn được xây dựng theo nguyên tắc: Điều trị từ GỐC của YHCT, tập trung xử lý căn nguyên gây bệnh, phục hồi tạng phủ và cơ thể toàn trạng, đẩy lùi các triệu chứng bệnh. Giải pháp điều trị Mụn được các bác sĩ, lương y xây dựng từ:
Nguyên tắc, bài thuốc điều trị (Theo căn nguyên, triệu chứng bệnh) theo YHCT
- Thanh nhiệt - Giải độc là nền tảng
- Hoạt huyết - Tiêu viêm - Tiêu ứ
- Điều hòa tạng phủ - Phục hồi cơ địa
- Bổ chính - Tiêu tà kết hợp
- Ngoài uống - Trong thoa - Kết hợp dưỡng sinh
Một số bài thuốc cổ phương được sử dụng trong điều trị Mụn:
- Thanh nhiệt giải độc thang
- Ngân kiều tán
- Thanh vị tán
Một số bài thuốc điều trị Mụn được ghi chép trong cuốn "Châu bản triều Nguyễn - Ngự dược Nhật ký":
Trong cuốn “Châu bản triều Nguyễn - Ngự dược Nhật ký”, có ghi chép lại nhiều phương thuốc được các ngự y Thái Y Viện sử dụng để điều trị các vấn đề ngoài da cho vua chúa triều Nguyễn - trong đó có các bài thuốc liên quan đến mụn nhọt, mẩn ngứa, trứng cá do nhiệt độc, huyết nhiệt, thấp nhiệt uất kết.
Thanh nhiệt giải độc ẩm
- Nguồn gốc: Dùng cho các trường hợp nổi mụn nhiều ở mặt, ngực, lưng do huyết nhiệt - thấp nhiệt.
- Thành phần: Kim ngân hoa, Liên kiều, Bồ công anh, Xích thược, Sinh địa, Ngưu bàng tử, Hoàng liên.
- Công dụng: Thanh nhiệt, giải độc, tán kết sưng viêm, tiêu mủ - đặc biệt phù hợp với mụn viêm mủ, mụn sưng đỏ lan rộng.
- Cách dùng: Sắc uống 1 - 2 thang/ ngày, kết hợp với nước rửa mặt từ bồ công anh, kim ngân hoa.
Lương huyết tiêu độc thang
- Nguồn gốc: Bài thuốc được dùng cho các vị vua bị “sang độc phát lưng mặt” - tức là mụn nhọt, viêm da cấp do huyết nhiệt.
- Thành phần: Sinh địa, Huyền sâm, Đơn bì, Xích thược, Hoàng bá, Trúc diệp.
- Công dụng: Thanh nhiệt lương huyết, tiêu viêm sưng đỏ, giảm mụn sưng đau, mụn viêm do gan nóng.
- Cách dùng: Uống kết hợp với bài thuốc “Thanh can hoàn” hoặc viên “Giải độc đan” trong hồ sơ Ngự dược.
Tiêu viêm dưỡng huyết hoàn
- Nguồn gốc: Dùng trong trường hợp mụn lâu năm không khỏi, da khô ráp, có thâm sẹo sau mụn.
- Thành phần: Đương quy, Sinh địa, Bạch thược, Hồng hoa, Ngưu tất, Xuyên khung.
- Công dụng: Dưỡng huyết hoạt huyết, tiêu viêm, tăng tái tạo tế bào da, làm mờ vết thâm sau mụn.
- Cách dùng: Thường được bào chế ở dạng hoàn hoặc tán, uống kéo dài 2 - 3 tháng.
Thải độc can - kiện tỳ thang
- Nguồn gốc: Ghi chép trong hồ sơ điều trị cho các vị hoàng tử có mụn do thấp nhiệt, tiêu hóa kém, da sần sùi.
- Thành phần: Nhân trần, Trạch tả, Diệp hạ châu, Bạch truật, Cam thảo, Ý dĩ, Hoắc hương.
- Công dụng: Thanh nhiệt lợi thấp, hỗ trợ gan - tỳ, đào thải độc tố, giảm mụn do rối loạn chuyển hóa, nóng trong.
- Cách dùng: Uống dạng sắc, 1 thang/ ngày.
Những bài thuốc điều trị mụn có trong cuốn “Châu bản triều Nguyễn - Ngự dược Nhật ký” đều được các Ngự y trong Thái Y Viện trực tiếp bào chế dựa trên tình trạng bệnh lý cụ thể của từng người bệnh. Những bài thuốc này về sau đã được các bác sĩ chuyên khoa tại Nam Y Đỗ Minh Đường tiến hành điều chỉnh, nghiên cứu và gia giảm để đảm bảo phù hợp hơn với người bệnh hiện đại. Các bác sĩ cũng đã kết hợp với nhà thuốc dòng họ hơn 150 năm để hoàn thiện bài thuốc với hiệu quả và chất lượng tốt nhất.
Nguyên tắc điều trị chung
Trong YHCT, mụn trứng cá không chỉ là vấn đề ở bề mặt da mà là biểu hiện của nội nhiệt, uất kết và rối loạn tạng phủ bên trong, đặc biệt là Can - Tỳ - Phế - Thận. Vì vậy, nguyên tắc điều trị không đơn thuần là làm khô nốt mụn hay bôi ngoài da, mà phải điều trị từ gốc - dưỡng từ trong, để cơ thể đạt trạng thái cân bằng và làn da tự nhiên sáng mịn, ít tái phát.
Mụn thường do nội nhiệt tích tụ, huyết nhiệt sinh mụn, đặc biệt khi ăn uống nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ, gan hoạt động kém, độc tố không được đào thải. Vì vậy, cần dùng các thảo dược thanh nhiệt, lương huyết, giải độc, giúp làm mát cơ thể từ bên trong, làm dịu các viêm nhiễm trên da.
Mụn bọc, mụn viêm, mụn mủ là biểu hiện của huyết ứ, khí trệ, cần dùng các vị thuốc hoạt huyết, hành khí, tiêu viêm, làm tan mủ để đẩy nhân mụn, khô mụn nhanh và ngăn ngừa thâm sẹo.
Mụn nội tiết, mụn lâu ngày không khỏi, hay tái phát thường gắn liền với rối loạn chức năng Can - Tỳ - Thận. Do đó, điều trị mụn cần đi kèm với việc kiện tỳ vị - dưỡng can thận - sơ can giải uất - điều kinh ổn nội tiết để điều hòa toàn bộ hệ thống cơ thể, từ đó giảm mụn tận gốc.
Khi cơ thể yếu, chính khí hư (tức hệ miễn dịch suy yếu), tà khí dễ xâm nhập gây viêm - mủ - mụn kéo dài. Vì vậy, nhiều bài thuốc Đông y điều trị mụn kết hợp cả “BỔ CHÍNH KHU TÀ”: Vừa bồi bổ khí huyết, phục hồi cơ thể, vừa loại bỏ ngoại tà, độc nhiệt tồn dư.
Khi tuân thủ đầy đủ nguyên tắc này, tình trạng mụn trứng cá trên da của người bệnh sẽ được cải thiện rõ rệt chỉ sau một thời gian. Và khi được điều trị toàn diện từ căn nguyên cho đến các triệu chứng bệnh lý trên da, tỷ lệ tái phát mụn sau khi điều trị của người bệnh cũng sẽ giảm đi rõ rệt.
Ứng dụng trong nghiên cứu giải pháp điều trị
Dưới góc nhìn của YHCT, điều trị mụn không chỉ là làm sạch da hay dùng thuốc bôi, mà phải đồng thời kết hợp cả hai hướng “TRONG UỐNG – NGOÀI BÔI” để tác động từ gốc đến ngọn, giải quyết toàn diện nguyên nhân gây mụn. Nguyên tắc này đặc biệt quan trọng với các thể mụn lâu năm, mụn viêm mủ, mụn do rối loạn nội tiết, gan nóng hay cơ địa huyết nhiệt.
“TRONG UỐNG” - Thanh nhiệt, giải độc, điều hòa tạng phủ
Mụn hình thành khi khí huyết bị uất trệ, thấp nhiệt tích tụ, can - tỳ - phế mất điều hòa, gan thải độc kém. Việc uống thuốc trong giúp cải thiện cơ địa, điều hòa khí huyết, nhờ đó mụn khó tái phát và da khỏe mạnh từ bên trong. Do đó, bài thuốc uống sẽ tập trung vào:
- Thanh nhiệt - Giải độc: Loại bỏ nhiệt độc, hóa giải thấp nhiệt gây viêm mụn.
- Lương huyết - Hoạt huyết: Làm mát máu, tăng lưu thông, giúp mụn nhanh xẹp và không để lại sẹo thâm.
- Kiện tỳ - Lợi thấp: Giúp hệ tiêu hóa vận hóa tốt, tránh tích độc - sinh mụn.
- Sơ can - Điều khí: Giải uất, cân bằng nội tiết rất quan trọng với mụn do stress, nóng gan.
“NGOÀI BÔI” - Tiêu viêm, kháng khuẩn, tái tạo da
Thuốc bôi ngoài theo YHCT thường có dạng cao, nước rửa, mặt nạ, hoặc xịt thảo dược. Trong đó, bài thuốc bôi trị mụn tại Nam Y Đỗ Minh Đường được bào chế dưới dạng tinh chất bôi vô cùng tiện lợi với công dụng khá nổi bật:
- Tiêu viêm - Sát khuẩn: Làm khô nhân mụn, diệt khuẩn tại chỗ.
- Giảm sưng đỏ - Gom cồi: Giúp mụn viêm xẹp nhanh, giảm đau rát.
- Làm mờ thâm- Sáng da: Dưỡng da tái tạo sau mụn.
- Làm sạch sâu lỗ chân lông: Tránh tái viêm do tích tụ bã nhờn, bụi bẩn.
Kết hợp thuốc uống trong và bôi ngoài giúp tác động đồng thời lên căn nguyên - triệu chứng - phục hồi, nâng cao hiệu quả trị mụn, rút ngắn thời gian điều trị và đảm bảo an toàn cho làn da. Tại Nam Y Đỗ Minh Đường, nguyên tắc “trong uống - ngoài bôi” luôn được cá nhân hóa theo từng thể mụn, từng tạng phủ tổn thương để có thể mang lại hiệu quả điều trị tích cực nhất.
Bài thuốc điều trị
Bài thuốc điều trị mụn trứng cá tại Nam Y Đỗ Minh Đường là kết quả kế thừa từ những phương thuốc quý trong cuốn Châu bản triều Nguyễn - Ngự dược Nhật ký, kết hợp với nghiên cứu hiện đại, nhằm giải quyết tận gốc các thể bệnh gây mụn trứng cá trong YHCT như huyết nhiệt, thấp nhiệt, can uất, tỳ hư, khí trệ huyết ứ…
Liệu trình điều trị mụn tại Nam Y Đỗ Minh Đường hoạt động theo cơ chế tác động kép TRONG UỐNG - NGOÀI BÔI giúp TRỊ TẬN GỐC - TÁI SINH DA hiệu quả. Liệu trình thảo dược này cũng được chia thành 2 dạng thuốc chính là thuốc uống trong và thuốc bôi ngoài dạng tinh chất.
Bài thuốc uống đóng vai trò chủ lực trong liệu trình thảo dược trị mụn trứng cá kế thừa từ tinh hoa từ phương thuốc bí truyền của Thái Y Viện triều Nguyễn. Bài thuốc được nghiên cứu, hoàn thiện bởi đội ngũ chuyên gia YHCT chuyên môn cao tại Nam Y Đỗ Minh Đường nhằm điều trị mụn từ gốc, giải quyết tận căn nguyên theo nguyên lý “BỔ CHÍNH - KHU TÀ” của YHCT.
- Bài thuốc uống có tác dụng thanh nhiệt, giải độc gan - thận, điều hòa nội tiết tố, giảm viêm sưng, gom cồi mụn từ sâu bên trong. Đồng thời, thuốc còn giúp cải thiện tuần hoàn máu, tăng cường chuyển hóa, dưỡng huyết, làm sáng và đều màu da. Nhờ vậy, không chỉ hết mụn mà làn da cũng được phục hồi khỏe mạnh.
- Tinh chất bôi ngoài là phần quan trọng trong liệu trình trị mụn tại Nam Y Đỗ Minh Đường. Tinh chất bôi được bào chế từ các thảo dược thiên nhiên có tính sát khuẩn, tiêu viêm, hỗ trợ gom cồi và đẩy nhân mụn một cách nhẹ nhàng. Không giống như các loại kem bôi chứa corticoid, bài thuốc bôi không làm mỏng da, không gây bong tróc hay kích ứng.
Các nhóm thảo dược tiêu biểu trong điều trị mụn trứng cá:
- Nhóm thanh nhiệt - Giải độc: Giúp làm mát huyết, giải độc gan - thận, từ đó làm sạch nguyên nhân gốc rễ khiến da nổi mụn.
- Nhóm hoạt huyết - Tăng cường lưu thông khí huyết, giảm viêm hiệu quả: Thúc đẩy tuần hoàn máu, giải tỏa ứ trệ dưới da. Nhờ vậy mà các vùng mụn viêm, sưng đỏ được giảm đau, giảm sưng nhanh hơn, đồng thời giúp dưỡng chất thấm sâu và phục hồi làn da sau tổn thương.
- Nhóm bổ âm - nuôi dưỡng làn da từ bên trong: Làm mát máu, hỗ trợ tái tạo làn da, phục hồi sau mụn và chống lại tình trạng da sần sùi, thâm sạm.
- Nhóm tiêu viêm - đặc trị mụn viêm, mụn mủ: Làm dịu nhanh các nốt mụn đang sưng tấy, ngăn vi khuẩn lan rộng và hỗ trợ gom cồi - đẩy nhân hiệu quả.
Tất cả những thành phần thảo dược sử dụng trong bài thuốc trị mụn tại Nam Y Đỗ Minh Đường đều được thu hái từ những vườn dược liệu sạch đạt chuẩn GACP-WHO tại nhiều vùng miền trên cả nước. Những thảo dược này cũng được chọn lọc, bào chế và điều chỉnh liều lượng theo tỷ lệ phù hợp để bài thuốc có được hiệu quả tối đa trong điều trị mụn.
Phác đồ điều trị cá nhân hóa
Tại Nam Y Đỗ Minh Đường, điều trị mụn không theo “khuôn mẫu” chung, mà được xây dựng cá nhân hóa dựa trên cơ địa - thể bệnh - mức độ tổn thương da của từng người. Phác đồ được thiết kế sau khi bác sĩ thực hiện đầy đủ các bước thăm khám Đông y kết hợp với việc kiểm tra tình trạng da thực tế của từng người bệnh.
Bác sĩ sẽ thực hiện tứ chẩn (Vọng - Văn - Vấn - Thiết) để xác định:
- Thể bệnh theo YHCT (nhiệt độc, thấp nhiệt, khí huyết ứ trệ, thận âm hư…)
- Căn nguyên gây mụn: Do gan - thận yếu, do nội tiết, do ăn uống, do khí huyết không thông…
- Phân loại mụn: Mụn viêm, mụn mủ, mụn bọc, mụn ẩn, mụn đầu đen, mụn nội tiết…
Thông qua kết quả thăm khám, bác sĩ chuyên khoa sẽ đưa ra hướng điều trị phù hợp với cơ địa từng người, thay vì dùng chung một loại thuốc cho tất cả. Đây cũng chính là điểm nổi bật giúp liệu trình điều trị mụn của Nam Y Đỗ Minh Đường có được hiệu quả tích cực và được đánh giá phù hợp cho mọi cơ địa người bệnh.
Dưới đây là một số phác đồ cá nhân trong điều trị mụn trứng cá được áp dụng tại Nam Y Đỗ Minh Đường:
- Phác đồ cá nhân điều trị mụn viêm: Nhóm Thanh nhiệt - Giải độc (Kim ngân hoa, Bồ công anh, Diệp hạ châu, Liên kiều), nhóm Tiêu viêm - Sát khuẩn (Khổ sâm, Hoàng bá, Hoàng liên, Xuyên tâm liên), nhóm Hoạt huyết - Tiêu ứ (Đương quy, Xuyên khung, Ngưu tất), nhóm Bổ âm - Dưỡng huyết (Sinh địa, Huyền sâm, Thục địa), nhóm Kiện tỳ - Điều hòa tiêu hóa (Trần bì, Bạch truật, Phục linh).
- Phác đồ cá nhân điều mụn bọc mủ: Nhóm Thanh nhiệt - Giải độc mạnh (Kim ngân hoa, Bồ công anh, Diệp hạ châu, Liên kiều, Rễ cỏ tranh), nhóm Tiêu viêm - Rút mủ - Sát khuẩn (Khổ sâm, Hoàng bá, Hoàng liên, Xuyên tâm liên, Kim ngân cuống), nhóm Hoạt huyết - Tiêu ứ - Giảm sưng (Xuyên khung, Đương quy, Ích mẫu, Ngưu tất), nhóm Bổ âm - Dưỡng huyết - Phục hồi da tổn thương (Sinh địa, Huyền sâm, Thục địa, Tang bạch bì), nhóm Điều hòa tỳ vị - Ổn định cơ địa sinh mụn (Bạch truật, Phục linh, Trần bì, Cam thảo).
- Phác đồ cá nhân điều trị mụn ẩn, mụn cám, mụn đầu đen: Nhóm Thanh phế - Tán nhiệt - Giải độc nhẹ (Tang bạch bì, Sài đất, Kim ngân hoa, Cúc hoa), nhóm Hóa thấp - Kiện tỳ - Giảm bã nhờn (Trần bì, Phục linh, Ý dĩ, Hoắc hương, Thương truật), nhóm Hoạt huyết - Thông kinh lạc - Làm mềm nhân mụn (Đương quy, Xuyên khung, Xích thược), nhóm Dưỡng huyết - Bổ âm - Làm mềm - Sáng da (Sinh địa, Huyền sâm, Thục địa, Long nhãn), nhóm Sát khuẩn nhẹ - Giải độc ngoài da (Tía tô, Kinh giới, Ngải cứu, Diếp cá).
- Phác đồ cá nhân điều trị mụn nội tiết: Nhóm điều hòa nội tiết - Bổ huyết điều kinh (Ích mẫu, Đương quy, Xuyên khung, Thục địa, Ngải cứu), nhóm bổ can thận - Điều hòa âm dương (Thỏ ty tử, Kỷ tử, Câu kỷ, Sơn thù du, Nhục thung dung), nhóm Sơ can - Giải uất - An thần (Bạch truật, Cam thảo, Toan táo nhân, Viễn chí, Ngũ vị tử), nhóm thanh nhiệt - giải độc - tiêu viêm hỗ trợ điều trị mụn (Kim ngân hoa, Bồ công anh, Diệp hạ châu, Liên kiều, Hoàng bá), nhóm dưỡng huyết - làm đẹp da - ngừa thâm sẹo sau mụn (Huyền sâm, Sinh địa, Long nhãn, Trắc bách diệp).
- Phác đồ cá nhân điều trị mụn dậy thì: Nhóm thanh nhiệt - giải độc (Kim ngân hoa, Bồ công anh, Diệp hạ châu, Sài đất), nhóm điều hòa nội tiết nhẹ - bổ huyết hoạt huyết (Đương quy, Xuyên khung, Thục địa, Ích mẫu), nhóm tiêu viêm - sát khuẩn - gom cồi mụn (Khổ sâm, Hoàng bá, Liên kiều, Xuyên tâm liên), nhóm kiện tỳ - hóa thấp - điều tiết bài tiết da (Phục linh, Trần bì, Ý dĩ nhân, Hoắc hương), nhóm dưỡng huyết - phục hồi da - giảm thâm sẹo sau mụn (Sinh địa, Huyền sâm, Long nhãn, Ngũ vị tử).
Việc duy trì phác đồ điều trị cá nhân linh hoạt trong điều trị mụn trứng cá tại Nam Y Đỗ Minh Đường giúp người bệnh có thể cải thiện tình trạng một cách tốt nhất. Nhờ đó, liệu trình thảo dược này có thể áp dụng có hiệu quả cho nhiều người bệnh với cơ địa da và mức độ mụn khác nhau.
Giải pháp điều trị toàn diện
Tại Nam Y Đỗ Minh Đường, các bác sĩ chuyên khoa nhấn mạnh mụn không được xem là vấn đề của riêng làn da, mà là biểu hiện của rối loạn bên trong cơ thể, như nóng gan, khí huyết ứ trệ, nội tiết mất cân bằng, tỳ vị yếu, thận âm hư... Vì vậy, giải pháp điều trị không chỉ dừng lại ở việc bôi - rửa ngoài da, mà chú trọng xử lý căn nguyên từ bên trong theo đúng nguyên lý YHCT.
- Soi da, bắt mạch, chẩn đoán thể bệnh theo tạng phủ (Can - Tỳ - Thận - Phế - Tâm).
- Xây dựng phác đồ riêng: Gia giảm thành phần thuốc, thời gian điều trị, liều dùng.
- Hướng dẫn chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp với thể trạng và loại mụn.
- Xông thảo dược, lấy nhân mụn không đau, đắp mặt nạ dưỡng da Đông y
- Kết hợp kiểm tra da định kỳ, theo dõi tiến triển và điều chỉnh phác đồ kịp thời.
Giải pháp điều trị mụn trứng cá toàn diện tại Nam Y Đỗ Minh Đường là sự kết hợp hoàn hảo giữa liệu trình thảo dược và trị liệu, điều chỉnh chế độ sinh hoạt, lộ trình dinh dưỡng để có được kết quả tích cực nhất. Bác sĩ chuyên khoa sẽ là người trực tiếp tư vấn phác đồ và đồng hành cùng người bệnh trong suốt quá trình điều trị.