Mề đay cấp
Mề đay cấp là trạng thái bị nổi mề đay dưới 6 tuần, bệnh lý khởi phát đột ngột, lan rộng và có xu hướng giảm nhanh khi được giải quyết bằng biện pháp phù hợp. Một số trường hợp không xử lý ngay hoặc áp dụng sai cách, bệnh kéo dài trên 6 tuần đã chuyển sang giai đoạn mãn tính.
Nổi mề đay cấp là bệnh gì?
Nổi mày đay (mề đay) là một dạng dị ứng ngoài da do tác nhân bên ngoài hoặc bên trong cơ thể gây ra. Lúc này các mao mạch và niêm mạc dưới da phản ứng lại với các tác nhân gây hại, làm xuất hiện tình trạng sưng phù, mẩn đỏ, ngứa ngáy khó chịu. Những nốt mề đay nổi lên có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể với đường kính từ vài milimet đến vài centimet.
Vậy mề đay cấp tính là gì? Đây là trạng thái bệnh xuất hiện trong thời gian từ vài ngày đến 6 tuần. Sau đó các nốt mẩn đỏ có thể tự mất đi mà không cần dùng thuốc nhưng lại có khả năng tái phát trong các lần sau.
Triệu chứng mề đay cấp như thế nào?
Thông thường những trường hợp bị dị ứng mề đay cấp sẽ xuất hiện những vùng tổn thương da đột ngột và lan rộng chỉ trong một thời gian ngắn. Phạm vi ảnh hưởng và hình dạng của mề đay còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
![me day cap me day cap](https://nhatnamyvien.org/wp-content/uploads/2020/11/me-day-cap-3.jpg)
Để kiểm soát được bệnh lý bạn cần nhận biết được các biểu hiện của chứng mề đay. Cụ thể, triệu chứng mề đay cấp là gì?
- Ban đầu trên da sẽ xuất hiện những nốt màu hồng, trắng nhạt hoặc bị phát ban với những vùng có màu đỏ hoặc hồng.
- Các vùng tổn thương da có thể nổi cộm hơn các khu vực bình thường hoặc chúng sẽ bằng phẳng.
- Nếu bị nổi mẩn ngứa, phát ban trên da người bệnh cào gãi hoặc chà xát mạnh sẽ có dấu hiệu lan rộng sang các vùng khác.
- Trường hợp nổi mề đay cấp mức độ nghiêm trọng bệnh nhân có thể bị sưng mí mắt, môi, mặt và ứ nghẹn cổ họng.
- Mề đay cấp ở trẻ em và người lớn có thể gây ngứa ngáy, có cảm giác đau nhẹ, nóng rát hoặc có thể có thêm các triệu chứng toàn thân như tiêu chảy, chán ăn, đau bụng, hắt hơi,…
Nổi mề đay vật lý như do ánh sáng, ma sát hay nước,…phạm vi ảnh hưởng sẽ hẹp hơn những trường hợp bị mày đay do yếu tố nội sinh như nhiễm trùng, hệ miễn dịch yếu, rối loạn nội tiết tố. Tuy nhiên người bệnh vẫn cần thận trọng và chủ động giải quyết từ sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.
Nguyên nhân bị nổi mề đay cấp
Cơ chế khởi phát mề đay cấp tính khá phức tạp bởi có liên quan đến hoạt động quá mức của hệ miễn dịch, sự gia tăng kháng nguyên IgE trong huyết tương và vai trò của tế bào mast.
Thầy thuốc Ưu tú, bác sĩ CKII Lê Phương – chuyên gia có hơn 40 năm kinh nghiệm điều trị bệnh da liễu cho biết: Một số tác nhân có khả năng kích thích hệ miễn dịch gây bệnh mề đay cấp có thể kể đến như:
- Do bị nhiễm trùng cấp tính ở các cơ quan trong hệ hô hấp trên.
- Do cơ thể tiếp xúc với hóa chất, mủ thực vật, xà phòng, nọc độc côn trùng.
- Do thời tiết thay đổi đột ngột, quá nóng hoặc quá lạnh làm tăng nguy cơ bị nổi mề đay cấp.
- Do người bệnh hít phải các dị nguyên như mạt bụi, lông chó mèo, khí bay hơi từ hóa chất, nấm mốc, phân hoa,…
- Do cơ thể bị dị ứng với thuốc đặc biệt là kháng sinh penicillin.
- Do căng thẳng thần kinh làm tăng nguy cơ bị nổi mề đay cấp tính.
- Do dị ứng với một số loại thực phẩm, thức ăn như hải sản, thịt bò, đậu phộng,…
- Do rối loạn nội tiết tố khiến các chị em dễ bị bệnh mề đay cấp tính.
- Do bị suy nhược cơ thể làm tăng nguy cơ bị mắc bệnh mề đay.
- Do da tiết quá nhiều mồ hôi gây cảm giác ngứa ngáy, khó chịu, tăng nguy cơ mắc bệnh.
Ngoài các yếu tố chúng tôi đã kể trên thì còn có nhiều nguyên nhân khác có thể gây bệnh. So với giai đoạn mãn tính, mề đay cấp bệnh học có thể dễ dàng xác định được tác nhân gây bệnh từ đó giúp bác sĩ tìm ra hướng khắc phục phù hợp.
Xem thêm: cách trị mề đay bằng rượu tại nhà
Mề đay cấp có gây nguy hiểm không?
Mề đay cấp có nguy hiểm không, câu trả lời là không bởi bệnh lý thường chỉ gây ảnh hưởng bên ngoài da, không đe dọa đến sức khỏe hay tính mạng của người bệnh. Tùy theo các triệu chứng bên ngoài, bệnh nhân sẽ có cảm giác ngứa ngáy, khó chịu, bứt rứt, chất lượng giấc ngủ suy giảm.
![me day cap me day cap](https://nhatnamyvien.org/wp-content/uploads/2020/11/me-day-cap-4.jpg)
Tuy nhiên mề đay cấp ở trẻ em, người lớn, phụ nữ sau sinh không được giải quyết kịp thời có thể gây ra những biến chứng như:
- Biến chứng nhiễm trùng da nếu người bệnh cào gãi, chà xát mạnh gây trầy xước, chảy máu làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng và bội nhiễm.
- Biến chứng phù mạch xuất hiện hơn ở 20% ca mắc bệnh. Lúc này vùng da nổi mề đay bị tổn thương sâu, triệu chứng khu trú tại những khu vực nhảy cảm như mí mắt, môi, lưỡi, cơ quan sinh dục.
- Biến chứng viêm kết mạc dị ứng ở mắt gây đỏ mắt, chảy nước mắt, ngứa ngáy, khó chịu,…
- Biến chứng sốc phản vệ gây triệu chứng suy hô hấp, đe dọa đến tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Do đó khi người bệnh có các biểu hiện như khó thở, ói mửa, tụt huyết áp, khó nuốt,… thì cần di chuyển nhanh đến cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra và tìm cách xử lý kịp thời.
Theo thống kê ghi lại, có hơn 90% trường hợp bị mề đay cấp mức độ nhẹ khỏi bệnh nhờ được xử lý kịp thời và chăm sóc đúng cách. Có khoảng 5% người bệnh bị mày đay cấp phát triển thành mãn tính và chưa đến 5% trường hợp bị nổi mề đay do sốc phản vệ hay phù mạch.
![Thầy thuốc Ưu tú - BSCKII Lê Phương](https://nhatnamyvien.org/wp-content/uploads/2022/07/chan-dung-bac-si-le-phuong-1.jpg)
Thầy thuốc Ưu tú - BSCKII Lê Phương
- Được nhà nước trao tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú
- PGĐ chuyên môn Nhất Nam Y Viện
- Hơn 40 năm kinh nghiệm điều trị bệnh mề đay
Cách giải quyết bệnh nổi mề đay cấp
Những triệu chứng của mề đay cấp có thể tự khỏi sau vài giờ, không cần can thiệp biện pháp y tế. Nhưng với những trường hợp kéo dài trên 2 ngày có thể phát sinh các triệu chứng như nóng rát, khó chịu, ngứa ngáy,… Nếu có những biểu hiện trên, bệnh nhân nên áp dụng một số phương pháp dưới đây.
Khắc phục mề đay cấp tính bằng biện pháp Tây y
Nếu triệu chứng mề đay ngày càng nghiêm trọng, cảm giác ngứa ngáy kéo dài người bệnh cần di chuyển nhanh đến cơ sở y tế để bác sĩ kiểm tra và chỉ định dùng thuốc phù hợp.
![me day cap me day cap](https://nhatnamyvien.org/wp-content/uploads/2020/11/me-day-cap-5.jpg)
Các loại thuốc dùng để xử lý mề đay cấp tính thường được bác sĩ chỉ định có thể kể đến như:
- Thuốc dùng trong trường hợp bị phù mạch, khó thở, co thắt phế quản. Tùy theo tình trạng bệnh lý bác sĩ có thể chỉ định người bệnh dùng thuốc dạng khí dung hoặc tiêm vào tĩnh mạch.
- Thuốc anti histamin ức chế cơ thể giải phóng histamin vào da và niêm mạc, giúp các tổn thương và triệu chứng được cải thiện.
- Kem bôi ngoài da để làm dịu các triệu chứng ở phạm vi nhỏ, giúp giảm viêm, cải thiện cơn ngứa, làm dịu nhanh vùng da bị kích ứng. Các loại kem bôi được bác sĩ dùng nhiều có thể kể đến như cetaphil, vaseline,…
- Thuốc corticoid dạng uống dùng trong trường hợp nổi mề đay cấp nghiêm trọng. Lưu ý loại thuốc này có thể gây biến chứng nên bệnh nhân cần phải sử dụng theo chỉ định của bác sĩ.
- Ngoài ra một số trường hợp đặc biệt, khi bệnh nhân xuất hiện triệu chứng phù mạch có thể sẽ được chỉ định tiêm để phòng ngừa biến chứng sốc phản vệ.
Lưu ý thêm, bác sĩ sẽ hạn chế sử dụng các loại thuốc như ức chế miễn dịch, thuốc chống trầm cảm,… để tránh gây nguy hiểm cho sức khỏe bệnh nhân. Thông thường những loại thuốc này thường được chỉ định cho những trường hợp bệnh mãn tính nhiều hơn.
Xử lý bệnh mề đay bằng các mẹo dân gian
Cách xử lý mề đay cấp tốc bằng mẹo dân gian được nhiều người áp dụng khi các triệu chứng còn ở mức độ nhẹ, chưa gây ngứa nhiều. Những loại thảo dược từ thiên nhiên được sử dụng trong bài thuốc này vừa giúp làm dịu cơn ngứa, tiêu viêm, dưỡng ẩm mà lại không gây tác dụng phụ.
![me day cap me day cap](https://nhatnamyvien.org/wp-content/uploads/2020/11/me-day-cap-7.jpg)
Một số mẹo xử lý bệnh mề đay hay bạn có thể áp dụng ngay tại nhà như:
- Sử dụng nha đam: Chất gel của lô hội có chứa nhiều nước, axit amin, chất nhầy, khoáng chất và vitamin có lợi cho da và quá trình khắc phục triệu chứng nổi mề đay. Bạn chỉ cần sử dụng thảo dược để bôi lên vùng da bị mề đay là được.
- Sử dụng lá chè xanh: Loại thảo dược này có tác dụng giải độc, tiêu viêm và thanh nhiệt rất tốt, bạn có thể tận dụng ngay để cải thiện các triệu chứng do nổi mề đay gây ra. Cách thực hiện khá đơn giản, bạn chỉ cần tắm lá chè xanh mỗi ngày một lần là được.
- Sử dụng bột yến mạch: Dược liệu này có chứa lượng lớn chất kẽm, chất chống oxy hóa với tác dụng cải thiện nhanh cơn viêm, sát trùng, dịu da và tiêu viêm. Do đó, bạn chỉ cần trộn 2 thìa bột yến mạch với 1,5 lít nước ấm để ngâm rửa mỗi ngày.
Mẹo dân gian xử lý nổi mề đay có hiệu quả hay không còn phụ thuộc vào cơ địa của mỗi người. Nếu các bài thuốc trên không có tác dụng bạn nên đổi sang những phương pháp khác hoặc sử dụng lá khế, gừng, kinh giới,…để giảm cơn mẩn ngứa nhanh chóng.
Các phòng ngừa bệnh nổi mề đay
Quá trình chăm sóc và phòng bệnh đóng vai trò quan trọng giúp người bệnh hồi phục nhanh, hạn chế nguy cơ tái nhiễm.
Các bác sĩ khuyên, người có cơ địa nhạy cảm, sức đề kháng yếu nên tăng cường bổ sung dưỡng chất trong chế độ dinh dưỡng để thanh lọc cơ thể và giải phóng histamin. Cụ thể, mề đay cấp kiêng gì, ăn gì nhanh khỏi sẽ được đề cập đến sau đây.
Nên ăn gì?
Người bị nổi mề đay nên bổ sung các loại thực phẩm như sau:
- Thực phẩm có chứa nhiều vitamin A để hỗ trợ tái tạo tế bào, giúp da phát triển bình thường, hồng hào, không bị nứt nẻ. Người bệnh nên ăn các loại thực phẩm như cá chép, cà chua, gan bò, gan lợn, lươn,…
- Thực phẩm có nhiều vitamin B như hạt điều, gạo lứt, chuối, óc chó,… để cơ thể phát triển khỏe mạnh, tăng cường miễn dịch và độ co giãn, đàn hồi cho da.
- Thực phẩm có nhiều vitamin C như cam, quýt, bưởi, táo, dâu tây,… để tăng cường sức đề kháng, thúc đẩy quá trình thải độc, đẩy lùi triệu chứng của bệnh mề đay.
![me day cap me day cap](https://nhatnamyvien.org/wp-content/uploads/2020/11/me-day-cap-8.jpg)
Tìm hiểu thêm
- Cách xử lý khi nổi mề đay ở mặt
- Chữa mề đay bằng lá tía tô cực đơn giản
Nên kiêng gì?
Ngoài những thực phẩm cần tăng cường bổ sung thì người bệnh mề đay cấp cũng cần hạn chế một số loại thực phẩm dưới đây.
- Thực phẩm có nhiều đạm như hải sản, thịt chó,… để tránh tạo áp lực lên hệ tiêu hóa, tăng nguy cơ tích lũy chất độc trong cơ thể. Các loại thực phẩm này còn có chứa một số loại protein “lạ” có thể khiến triệu chứng mề đay bùng phát nghiêm trọng hơn.
- Thực phẩm có nhiều đường và muối như đồ đóng hộp, đồ uống đóng chai,…nên hạn chế sử dụng bởi chúng có thể kích thích hệ thần kinh ngoại biên, làm mảng mề đay lan rộng. Nếu tiêu thụ quá nhiều nhóm thực phẩm này cơ thể sẽ háo nước, da mất độ ẩm tự nhiên, khô rát khiến cơn ngứa dữ dội, vùng da bị tổn thương khó hồi phục, tăng nguy cơ bị viêm nhiễm, lở loét.
- Tránh ăn đồ cay nóng, đồ có nhiều gia vị như ớt, cà phê, thuốc lá, rượu bia,… bởi chúng sẽ làm tăng lượng độc tố trong gan, thận và lớp niêm mạc dưới da khiến các triệu chứng nổi mề đay nghiêm trọng hơn hoặc có thể tái nhiễm nhiều lần.
- Ngoài ra người bệnh mề đay cấp tính còn cần phải hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ bởi chúng sẽ khiến hệ miễn dịch bị suy yếu. Tiêu thụ đồ ăn có nhiều dầu mỡ sẽ khiến cơ thể tích lũy chất béo dẫn đến tình trạng nổi mề đay nghiêm trọng hơn.
Chăm sóc, phòng ngừa
Bên cạnh vấn đề ăn uống, người bệnh cần chú ý đến một số vấn đề khác trong quá trình chăm sóc và phòng ngừa mề đay cấp, như:
- Kiêng ăn các loại thực phẩm có thể gây dị ứng nổi mề đay.
- Thực hiện ăn chín, uống sôi với các loại thức ăn có tính lạnh, kết hợp cùng gia vị có tính ấm như sả, gừng,… để cân bằng.
- Nên có chế độ luyện tập phù hợp, ăn uống khoa học để tăng cường sức đề kháng và kiểm soát tinh thần, tránh bị căng thẳng.
- Hạn chế tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh như bụi bẩn, lông động vật, nọc độc côn trùng, mủ thực vật, hóa chất, mỹ phẩm,…
- Người bị mề đay cấp nên mặc quần áo thoáng mát, được làm từ cotton hoặc sợi tự nhiên bởi đây là chất liệu có khả năng thấm hút mồ hôi tốt.
- Mỗi ngày nên dùng kem dưỡng ẩm 2 lần sau khi tắm để đảm bảo làn da được cấp đủ độ ẩm cần thiết, phòng tránh những tác nhân gây bệnh.
- Trước khi ra ngoài nên bôi kem chống nắng trước 30 phút để tránh sự xâm hại của các tia UV.
- Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú dễ bị nổi mề đay cấp vì vậy cần phải vệ sinh cơ thể sạch sẽ, tránh để tinh thần rơi vào trạng thái lo âu.
- Người có có hệ bài tiết mồ hôi quá mức nên tránh tập những môn thể thao có cường độ mạnh để cải thiện triệu chứng, hạn chế nguy cơ bị nổi mề đay cấp.
- Người bị nổi mề đay nên kiêng gió để bệnh mau khỏi hơn.
- Khi thời tiết giao mùa hãy chủ động giữ ấm cơ thể để hạn chế nguy cơ mắc bệnh.
- Mỗi ngày uống đủ 2 đến 2,5 lít nước đảm bảo hệ bài tiết hoạt động tốt.
- Vệ sinh nhà cửa, phòng ngủ sạch sẽ để tránh các dị nguyên gây bệnh trong chính nơi mình sống.
- Người bị nổi mề đay không dùng mỹ phẩm, sản phẩm dưỡng da, xà bông tắm trong thời gian xử lý bệnh.
- Tránh ngủ chung với chó mèo, không để lọ hoa trong phòng ngủ bởi đây là một trong những yếu tố có thể gây bệnh.
- Nếu đã có tiền sử dị ứng với một tác nhân nào đó người bệnh phải tuyệt đối không được tiếp xúc đến.
- Khi xử lý bệnh lý cần phải thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ, thông báo chính xác về tình trạng sức khỏe và tiền sử bệnh để được tư vấn phác đồ và thuốc phù hợp.
Những biểu hiện, nguyên nhân của mề đay cấp ra sao chúng tôi đã giúp bạn đọc tìm hiểu kỹ. Thông thường các triệu chứng bệnh sẽ khởi phát và tự khỏi không cần chăm sóc. Nếu bệnh có những dấu hiệu nghiêm trọng người bệnh nên đến gặp bác sĩ ngay để xử lý, tránh nguy cơ xuất hiện biến chứng.
Phòng khám Nhất Nam Y Viện :
- Địa chỉ: Biệt thự 16, Ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội
- Hotline: (024) 8585 1102 – 0928 42 1102
- Website: nhatnamyvien.com
- Thời gian khám bệnh: Các ngày trong tuần
Bạn đang bị mề đay và cần hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia Nhất Nam Y Viện để được tư vấn miễn phí:
Thầy thuốc Ưu tú - BSCKII Lê Phương
- Được nhà nước trao tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú
- PGĐ chuyên môn Nhất Nam Y Viện
- Hơn 40 năm kinh nghiệm điều trị bệnh mề đay
ôi phải công nhận là em dùng xong Tiêu ban hoàn bì thang thấy hạnh phúc hẳn, không còn năm nào cũng bị nổi mẩn ngứa, mề đay khắp người nữa rồi. Biết sớm hơn thì đã mua từ lâu rồi, chứ chịu cái bệnh này, tuy không nguy hiểm nhưng ảnh hưởng sinh hoạt mình lắm cả nhà ạ.
em cũng nghe nhiều anh chị khen bài thuốc này lắm. Nay tiện đường đến HN nên có qua Nhất nam y viện khám này. Họ báo vài ngày nữa đến lấy thuốc, nhưng mà em phải về Đà Nẵng rồi, không tiện qua lấy thì phải làm sao nhỉ?
ôi bà ơi, trung tâm cũng hỗ trợ gửi thuốc về tận nhà cho những người ở xa đấy. Bà cứ liên hệ lại, báo cho trung tâm tình hình của mình để được hỗ trợ nha